Lào Cai tăng liên kết nuôi cá nước lạnh

Tận dụng lợi thế về khí hậu và địa hình, Lào Cai đã hình thành và mở rộng nghề nuôi cá nước lạnh tại nhiều khu vực có nguồn nước sạch, nhiệt độ thấp và ổn định quanh năm như Sa Pa, Bát Xát, Bắc Hà, Ngũ Chỉ Sơn và Tú Lệ… Đây là điều kiện lý tưởng để phát triển các đối tượng nuôi có giá trị kinh tế cao như cá hồi và cá tầm.

Nhờ đó, quy mô sản xuất không ngừng được mở rộng. Toàn tỉnh hiện có 1.197 cơ sở nuôi cá nước lạnh, tập trung chủ yếu tại các địa bàn có điều kiện sinh thái phù hợp. Năm 2025, tổng thể tích nuôi đạt khoảng 440.000 m³ với sản lượng ước 950 tấn. Sang quý I/2026, sản lượng thu hoạch đạt 374 tấn và dự kiến cả năm có thể đạt khoảng 1.170 tấn.

Lào Cai đã hình thành và mở rộng nghề nuôi cá nước lạnh tại nhiều khu vực. Ảnh: Báo Lào Cai

Song song với nuôi thương phẩm, hệ thống sản xuất giống cũng được quan tâm đầu tư. Hiện Lào Cai có 8 cơ sở sản xuất và ương dưỡng cá nước lạnh, phân bố tại Sa Pa, Tú Lệ, Gia Hội, Việt Hồng… Tổng công suất thiết kế đạt khoảng 6,47 triệu con giống mỗi năm, trong đó sản lượng thực tế khoảng 3 triệu con. Nguồn giống cơ bản đáp ứng nhu cầu trong tỉnh và từng bước cung ứng cho một số địa phương khác.

Dù còn nhiều dư địa phát triển, nghề nuôi cá nước lạnh Lào Cai hiện vẫn đối mặt không ít khó khăn do phụ thuộc lớn vào điều kiện tự nhiên. Các loại cá nước lạnh yêu cầu nguồn nước sạch, nhiệt độ thấp và giàu ôxy nên phần lớn cơ sở nuôi phải xây dựng gần sông, suối đầu nguồn. Tuy nhiên, một số cơ sở chưa hoàn thiện thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất theo quy định.

Bên cạnh đó, việc khai thác và sử dụng nguồn nước lạnh chưa thực sự hiệu quả, thiếu giải pháp quản lý đồng bộ gắn với bảo vệ tài nguyên nước, dẫn đến tình trạng sử dụng lãng phí và phát sinh tranh chấp nguồn nước giữa các hộ nuôi.

Ngoài áp lực về hạ tầng và tài nguyên, người nuôi còn phải đối mặt nguy cơ dịch bệnh do nấm, ký sinh trùng, vi khuẩn gây ra, có thể bùng phát trên diện rộng. Thiên tai như lũ ống, lũ quét tại các địa phương miền núi cũng là rủi ro thường trực, ảnh hưởng lớn đến sản xuất và năng suất nuôi.

Đặc biệt, ngành cá nước lạnh Lào Cai còn chịu sức ép cạnh tranh từ cá tầm nhập khẩu giá rẻ, chủ yếu tiêu thụ ở dạng tươi sống, khiến giá sản phẩm trong nước biến động và có thời điểm giảm.

Trước thực tế này, ngành chức năng của tỉnh đã tăng cường kiểm tra các cơ sở nuôi và nguồn nhập khẩu, siết chặt quản lý con giống, đồng thời hướng dẫn áp dụng quy trình nuôi an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP. Công tác quan trắc môi trường và cảnh báo dịch bệnh cũng được đẩy mạnh nhằm hạn chế rủi ro trong sản xuất.

Cùng với các giải pháp kỹ thuật, Lào Cai đang tập trung xây dựng và phát triển thương hiệu “Cá nước lạnh Lào Cai”, thúc đẩy liên kết chuỗi từ sản xuất đến tiêu thụ, đảm bảo truy xuất nguồn gốc và nâng cao giá trị sản phẩm. Đây được xem là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao sức cạnh tranh và khẳng định vị thế đặc sản vùng cao trên thị trường trong nước và quốc tế.

Lê Loan