Siết chặt quản lý và hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật đối với cá rô phi

Cục Thủy sản và Kiểm ngư cho biết, thời gian gần đây Cục nhận được thông tin về một số diễn biến mới liên quan đến yêu cầu kỹ thuật và chính sách nhập khẩu của Brazil đối với sản phẩm cá rô phi, trong đó có việc Ủy ban Nông nghiệp, Chăn nuôi, Cung ứng và Phát triển nông thôn thuộc Hạ viện nước này thông qua Dự luật số 6.331/2025 về cấm nhập khẩu cá rô phi.

Để chủ động phòng ngừa rủi ro, ổn định sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu, đồng thời hạn chế tác động bất lợi đến người nuôi và doanh nghiệp, Cục Thủy sản và Kiểm ngư đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường các địa phương tăng cường phổ biến quy định về quản lý giống, điều kiện nuôi trồng, phòng chống dịch bệnh, an toàn sinh học, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc đối với cá rô phi.

Các địa phương cần chủ động giám sát sức khỏe đàn cá tại vùng nuôi. Ảnh: ST

Các địa phương cần siết chặt quản lý chất lượng con giống, kiểm soát nguồn gốc giống đưa vào sản xuất; không sử dụng, vận chuyển hoặc kinh doanh cá giống không rõ xuất xứ, chưa qua kiểm dịch theo quy định. Đồng thời, hướng dẫn cơ sở nuôi thực hiện quản lý môi trường ao nuôi, kiểm soát thức ăn, thuốc thú y thủy sản, hóa chất, chế phẩm xử lý môi trường, ghi chép đầy đủ nhật ký sản xuất nhằm bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc theo chuỗi. Cùng đó, chủ động giám sát sức khỏe đàn cá tại vùng nuôi, kịp thời phát hiện trường hợp cá chết bất thường hoặc xuất hiện dấu hiệu bệnh nguy hiểm, bệnh mới nổi. Khi phát sinh yêu cầu kiểm dịch hoặc chứng nhận từ thị trường nhập khẩu, cơ quan chức năng phải tổ chức lấy mẫu, xét nghiệm và hướng dẫn xử lý theo quy định.

Đối với các cơ sở nuôi, chế biến và xuất khẩu, cần chuẩn bị, lưu giữ đầy đủ hồ sơ kỹ thuật phục vụ tiêu thụ trong nước và xuất khẩu, bao gồm thông tin về nguồn gốc giống, vùng nuôi, nhật ký sản xuất, kết quả giám sát dịch bệnh, hồ sơ thu hoạch, vận chuyển, truy xuất nguồn gốc và các chứng nhận liên quan.

Đồng thời, Cục Thủy sản và Kiểm ngư cũng yêu cầu các địa phương không tự ý công bố hoặc cung cấp thông tin chưa được xác nhận về dịch bệnh trên cá rô phi, đặc biệt là các bệnh mới nổi hoặc những nội dung có thể ảnh hưởng đến yêu cầu kiểm dịch của thị trường nhập khẩu, tránh gây hoang mang và tác động bất lợi tới hoạt động sản xuất, tiêu thụ cá rô phi của Việt Nam.

Đối với các hội, hiệp hội ngành hàng, Cục Thủy sản và Kiểm ngư đề nghị tăng cường phổ biến quy định của Việt Nam và yêu cầu của thị trường Brazil tới hội viên, doanh nghiệp; đồng thời chủ động khuyến nghị doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ kiểm soát chất lượng, an toàn sinh học, giám sát dịch bệnh và truy xuất nguồn gốc. Những khó khăn, vướng mắc liên quan đến kiểm dịch, chứng thư, xét nghiệm và tiếp cận thị trường cần được tổng hợp, phản ánh kịp thời để phối hợp xử lý.

Với các cơ sở sản xuất giống, nuôi, thu mua, chế biến và xuất khẩu cá rô phi, yêu cầu đặt ra là phải cập nhật đầy đủ quy định của Việt Nam và nghiên cứu các yêu cầu từ phía Brazil theo Quy định số RIG.PJ.DP.AQUA.EX.AH.DEZ.25. Đặc biệt, đối với sản phẩm cá rô phi ướp lạnh hoặc đông lạnh đã loại bỏ nội tạng, doanh nghiệp cần có căn cứ chứng nhận phù hợp về tình trạng bệnh TiLV (Tilapia lake virus) theo quy định của Tổ chức Thú y Thế giới hoặc thực hiện lấy mẫu, xét nghiệm bằng phương pháp được cơ quan có thẩm quyền của Brazil chấp thuận. Bên cạnh đó, chủ động làm việc với đối tác nhập khẩu để cập nhật yêu cầu đối với từng lô hàng, từng nhóm sản phẩm; chuẩn bị đầy đủ hồ sơ phục vụ thẩm định, chứng nhận, kiểm dịch, truy xuất nguồn gốc và xử lý các yêu cầu phát sinh của thị trường Brazil.

Ngoài ra, doanh nghiệp cần xây dựng và duy trì hệ thống truy xuất nguồn gốc xuyên suốt từ con giống, vùng nuôi, thức ăn, thuốc thú y, hóa chất xử lý môi trường đến khâu thu hoạch, chế biến và xuất khẩu. Đồng thời, thực hiện việc giám sát, lấy mẫu xét nghiệm dịch bệnh, lưu giữ hồ sơ theo yêu cầu của nước nhập khẩu.

Cục Thủy sản và Kiểm ngư đồng thời đề nghị các viện nghiên cứu, trường đại học và tổ chức khoa học công nghệ phối hợp cung cấp dữ liệu nghiên cứu, kết quả giám sát, tài liệu kỹ thuật và hỗ trợ đề xuất phương pháp lấy mẫu, xét nghiệm các tác nhân gây bệnh trên cá rô phi phù hợp với quy định của Việt Nam, hướng dẫn của Tổ chức Thú y thế giới và yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Theo Cục Thủy sản và Kiểm ngư, việc phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp sẽ góp phần giảm thiểu rủi ro, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người nuôi, doanh nghiệp cũng như ngành hàng cá rô phi Việt Nam.

Hồng Hà