(TSVN) – Nghị định số 246/2026/NĐ-CP quy định nhiều chế tài mạnh nhằm siết chặt hoạt động khai thác thủy sản bất hợp pháp, trong đó mức phạt cao nhất lên tới 300 triệu đồng đối với các hành vi tiếp tay cho tàu cá vi phạm hoặc mua bán, vận chuyển thủy sản có nguồn gốc bất hợp pháp.
Theo quy định tại Điều 25 Nghị định số 246/2026/NĐ-CP ban hành ngày 29/6/2026 của Chính phủ, các hành vi hỗ trợ tàu cá khai thác trái phép như thăm dò, tìm kiếm hoặc dẫn dụ nguồn lợi thủy sản cho tàu hoạt động trong vùng cấm, khai thác trong thời gian cấm, sử dụng ngư cụ bị cấm hoặc khai thác các loài không đúng quy định đều bị xử phạt nghiêm khắc. Mức xử phạt được áp dụng theo chiều dài tàu cá, dao động từ 30 – 100 triệu đồng.
Nghị định cũng tăng chế tài nhằm kiểm soát chặt chẽ việc tuân thủ các yêu cầu về giám sát hành trình tàu cá. Cụ thể, trường hợp sử dụng tàu để hỗ trợ những tàu cá không có giấy phép khai thác, giấy phép hết hiệu lực, không lắp đặt hoặc cố tình vô hiệu hóa thiết bị giám sát hành trình bị chịu mức phạt từ 50 – 100 triệu đồng tùy theo kích cỡ tàu.
Bên cạnh đó, Nghị định 246 cũng tăng mức phạt đối với hoạt động chuyển tải hoặc vận chuyển thủy sản từ các tàu khai thác bất hợp pháp. Trong đó, đối với hành vi vận chuyển nguồn lợi thủy sản từ tàu khai thác trái phép trong vùng biển Việt Nam, mức phạt dao động từ 80 – 250 triệu đồng. Hành vi chuyển tải hoặc vận chuyển thủy sản từ tàu khai thác bất hợp pháp ngoài vùng biển Việt Nam, mức phạt tăng lên từ 100 triệu đồng đến tối đa 300 triệu đồng đối với tàu có chiều dài từ 24 mét trở lên.

Tăng nặng chế tài đối với hành vi vi phạm trong khai thác thủy sản. Ảnh: ST
Ngoài tiền phạt, các chủ tàu và thuyền trưởng còn có thể bị áp dụng nhiều hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu thủy sản khai thác, tước quyền sử dụng văn bằng, chứng chỉ thuyền trưởng tàu cá từ 3 – 6 tháng. Đồng thời, người vi phạm còn buộc phải nộp lại số tiền bằng trị giá tang vật vi phạm hành chính đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy trái quy định đối với hành vi vi phạm.
Không chỉ xử phạt nghiêm khắc tàu cá vi phạm, khoản 5 Điều 43 Nghị định 246 còn quy định rõ mức phạt tiền đối với hành vi mua, bán, vận chuyển, tàng trữ, sơ chế, chế biến thủy sản có nguồn gốc từ khai thác bất hợp pháp.
Theo đó, hành vi mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sơ chế hoặc chế biến thủy sản có nguồn gốc từ khai thác bất hợp pháp sẽ bị xử phạt theo khối lượng tang vật. Mức phạt từ 20 triệu đồng đối với lượng thủy sản dưới 200 kg và tăng dần lên đến 300 triệu đồng nếu khối lượng vi phạm từ 1.000 kg trở lên.
Bên cạnh xử phạt bằng tiền, cơ quan chức năng còn có thể tịch thu loài thủy sản, sản phẩm thủy sản và bộ phận của loài thủy sản nguy cấp, quý, hiếm; thủy sản có nguồn gốc từ khai thác bất hợp pháp. Cùng đó, đình chỉ hoạt động thu gom, mua bán, lưu giữ, sơ chế, chế biến, bảo quản, vận chuyển thủy sản từ 1 – 3 tháng đối với thủy sản, sản phẩm thủy sản cùng loài, nhóm loài thủy sản đã vi phạm quy định tại khoản 5 Điều 43 Nghị định này. Đồng thời, tước quyền sử dụng Giấy chứng nhận đăng ký tàu cá từ 3 – 6 tháng đối với hành vi thu gom, tàng trữ thủy sản có nguồn gốc từ khai thác bất hợp pháp.
Ngoài ra, người vi phạm phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả. Cụ thể, buộc nộp lại số lượng thủy sản bất hợp pháp có được do vi phạm và phải nộp lại số tiền bằng trị giá tang vật vi phạm đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy trái quy định hoặc buộc tiêu hủy loài thủy sản đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 4 và khoản 5 Điều 43 Nghị định 246.
Việc nâng mức xử phạt và mở rộng đối tượng xử lý tại Nghị định 246/2026/NĐ-CP không chỉ tập trung vào hoạt động khai thác trên biển mà còn kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng thủy sản, từ khai thác, vận chuyển đến thu mua, chế biến và tiêu thụ. Đây cũng là yêu cầu quan trọng trong quá trình xây dựng nghề cá có trách nhiệm, minh bạch nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc thủy sản.
Phạm Thu