Nuôi tôm công nghệ cao giúp nông dân Nghệ An làm giàu

Từ kinh nghiệm thực tế đến đầu tư công nghệ

Sau 6 năm gắn bó với nghề nuôi tôm, ông Bùi Duy Thực, ở xóm Quỳnh Lương 1, xã Quỳnh Anh, nhận thấy phương thức nuôi truyền thống ngày càng đối mặt với nhiều rủi ro. Thời tiết thất thường, chất lượng nguồn nước biến động, dịch bệnh diễn biến phức tạp trong khi chi phí đầu vào tăng khiến hiệu quả các vụ nuôi không ổn định.

Từ thực tế đó, đầu năm 2026, ông Thực quyết định thay đổi phương thức sản xuất, đầu tư khoảng 2 tỷ đồng xây dựng mô hình nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao trên diện tích gần 1,3 ha.

Trước khi triển khai mô hình mới, gia đình ông Thực có khoảng 1,7 ha ao nuôi tôm. Quá trình trực tiếp sản xuất giúp ông tích lũy kinh nghiệm, đồng thời nhận rõ những hạn chế của hình thức nuôi phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên.

Theo ông Thực, chỉ cần thời tiết thay đổi bất thường hoặc môi trường nước không được kiểm soát tốt, tôm có thể phát sinh vấn đề, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chi phí sản xuất. Vì vậy, sau khi tìm hiểu các mô hình nuôi thâm canh, ông lựa chọn đầu tư hệ thống nhà màng khép kín cùng các hạng mục phục vụ kiểm soát môi trường.

Tổng kinh phí đầu tư cho mô hình khoảng 2 tỷ đồng, bao gồm nhà màng, ao nuôi, hệ thống cấp – thoát nước, xử lý môi trường, trang thiết bị và các công trình phụ trợ. Hiện mô hình đang bước vào vụ nuôi đầu tiên.

Điểm đáng chú ý của mô hình là khu vực ao nuôi được che phủ bằng nhà màng, qua đó hạn chế tác động trực tiếp của mưa, nắng, gió và các yếu tố bất lợi từ môi trường bên ngoài. Các chỉ tiêu môi trường được theo dõi, điều chỉnh thường xuyên nhằm tạo điều kiện ổn định cho tôm sinh trưởng.

Ông Thực chia sẻ, nuôi tôm công nghệ cao vốn đầu tư ban đầu lớn nhưng đổi lại môi trường nuôi ổn định hơn, tôm phát triển đồng đều, hạn chế dịch bệnh và giảm rủi ro so với nuôi truyền thống. Ưu điểm của mô hình là khả năng khai thác diện tích nuôi với tần suất cao hơn. Nếu quản lý tốt các khâu kỹ thuật và môi trường, người nuôi có thể tổ chức nhiều vụ trong năm, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng diện tích và tăng thu nhập.

Khu vực nuôi tôm công nghệ cao trên địa bàn xã Diễn Châu. Ảnh: Báo Nghệ An

Xu hướng đầu tư lan rộng

Không chỉ có gia đình ông Thực, đầu tư nuôi tôm công nghệ cao đang trở thành xu hướng tại nhiều vùng nuôi trên địa bàn Nghệ An.

Theo Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư, từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh có 5 mô hình nuôi tôm công nghệ cao mới được đầu tư xây dựng. Trong đó, 3 cơ sở có quy mô từ 1 ha trở lên gồm mô hình của ông Bùi Duy Thực tại xã Quỳnh Anh; ông Nguyễn Võ Hồng tại phường Vinh Lộc và ông Thái Bá Nghĩa tại xã Hải Châu.

Đây đều là những hộ có nhiều năm kinh nghiệm nuôi tôm, chủ động đầu tư nhà màng, thiết bị kiểm soát môi trường và quy trình nuôi thâm canh với mục tiêu nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và giảm thiểu rủi ro trong sản xuất.

Tính đến nay, Nghệ An có 52 cơ sở nuôi tôm công nghệ cao với tổng diện tích khoảng 128 ha, tập trung chủ yếu tại các địa phương ven biển như Quỳnh Anh, Diễn Châu, An Châu… Bên cạnh đó, toàn tỉnh có 70 cơ sở áp dụng mô hình nuôi tôm nhiều giai đoạn với tổng diện tích khoảng 121 ha.

Cùng với đầu tư cơ sở hạ tầng, một số doanh nghiệp và hộ nuôi quy mô lớn còn đưa công nghệ số vào quản lý sản xuất. Camera được sử dụng để giám sát ao nuôi; cảm biến hỗ trợ theo dõi chất lượng nước; một số khâu như cho ăn được tự động hóa; dữ liệu sản xuất được cập nhật và quản lý trên hệ thống máy tính.

Theo ông Lê Văn Hướng, Chi cục phó Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư Nghệ An, để khuyến khích người dân, doanh nghiệp đầu tư vào nuôi tôm công nghệ cao, HĐND tỉnh Nghệ An đã ban hành Nghị quyết số 34/2025/NQ-HĐND về một số chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp, nông thôn giai đoạn 2026 – 2030.

Theo chính sách này, mô hình nuôi tôm công nghệ cao có quy mô từ 1 ha trở lên, đáp ứng các điều kiện theo quy định, được hỗ trợ một lần kinh phí mua sắm trang thiết bị, chế phẩm sinh học và tư vấn quy trình kỹ thuật nuôi thâm canh tôm thẻ chân trắng. Mức hỗ trợ tối đa 350 triệu đồng/mô hình, với số lượng không quá 7 mô hình mỗi năm.

Để được hưởng chính sách, các cơ sở phải đáp ứng các yêu cầu về đất đai, quy mô diện tích, hạ tầng kỹ thuật, quy trình sản xuất và các tiêu chí liên quan. Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan chuyên môn tổ chức kiểm tra thực tế tại mô hình, đánh giá mức độ đáp ứng các điều kiện trước khi hoàn thiện hồ sơ trình UBND tỉnh quyết định hỗ trợ.

Đây được xem là nguồn lực góp phần khuyến khích người dân mạnh dạn chuyển đổi phương thức sản xuất, nhất là trong điều kiện đầu tư ban đầu cho mô hình công nghệ cao tương đối lớn.

Với 52 cơ sở nuôi tôm công nghệ cao hiện có cùng nhiều mô hình nuôi nhiều giai đoạn, Nghệ An đang từng bước hình thành hướng sản xuất tôm theo hướng thâm canh, ứng dụng công nghệ và kiểm soát chặt chẽ môi trường. Việc tiếp tục thu hút đầu tư, nhân rộng các mô hình phù hợp và hỗ trợ người dân tiếp cận tiến bộ kỹ thuật được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao giá trị ngành tôm, hướng tới phát triển nuôi trồng thủy sản hiện đại, an toàn và bền vững.

Nguyệt An