Phó Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo tháo gỡ rào cản cho doanh nghiệp thủy sản

Theo Văn bản số 7779/VPCP-NN của Văn phòng Chính phủ ngày 5/8/2026, tại hội nghị thúc đẩy xuất khẩu mới đây, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) kiến nghị cơ quan quản lý sớm tháo gỡ nhiều vướng mắc đang ảnh hưởng đến chuỗi khai thác, thu mua, chế biến và xuất khẩu thủy sản.

Trong đó, VASEP kiến nghị ban hành hướng dẫn thống nhất cho các địa phương về thủ tục cấp mới, cấp lại giấy chứng nhận an toàn thực phẩm đối với cảng cá. Hiện nhiều cảng, bến cá nhỏ có vị trí thuận lợi cho tàu cập bến, bán nguyên liệu nhưng chưa được cấp phép do vướng quy định, gây khó khăn cho ngư dân, cơ sở thu mua và doanh nghiệp. Đồng thời, rà soát, sửa đổi quy định về phân vùng khai thác trong Luật Thủy sản, bảo đảm phù hợp hơn với thực tế ngư trường và đội tàu Việt Nam, đồng thời đáp ứng yêu cầu chống khai thác IUU.

7 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản tăng khoảng 10,5% so với cùng kỳ năm trước. Ảnh: VGP

Đối với thủ tục xác nhận nguồn gốc, VASEP kiến nghị tiếp tục số hóa, tích hợp các thủ tục cấp S/C, C/C, PS và COA trên một hệ thống thống nhất, tránh để nguyên liệu hợp pháp bị ách tắc do chậm xác nhận hồ sơ. Bên cạnh đó, xác định thủy sản nhập khẩu phục vụ sản xuất, gia công và xuất khẩu là nguồn nguyên liệu bổ sung hợp pháp; thống nhất quy trình giữa các cơ quan quản lý, hạn chế kiểm tra trùng lặp, rút ngắn thời gian thông quan và giảm chi phí cho doanh nghiệp.

Về thị trường, Hiệp hội đề xuất xây dựng chương trình hành động cụ thể cho từng thị trường trọng điểm, chủ động xử lý rào cản kỹ thuật và phòng vệ thương mại. Đồng thời, cần có chương trình giảm chi phí logistics, phát triển đội tàu container và hệ thống container lạnh của Việt Nam.

Theo VASEP, tháo gỡ đồng bộ các điểm nghẽn trên sẽ giúp chuỗi cung ứng thủy sản vận hành thông suốt, giảm chi phí và nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp xuất khẩu.

Trước thực tế đó, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chủ động rà soát, xử lý những khó khăn thuộc thẩm quyền, không để vướng mắc kéo dài gây cản trở hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tinh thần đặt ra là các kiến nghị chính đáng của doanh nghiệp phải được xem xét, xử lý thực chất, rõ trách nhiệm và thời hạn.

Số liệu của VASEP cho thấy, trong 7 tháng đầu năm 2026, mặc dù kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam ước đạt 6,7 tỷ USD, tăng khoảng 10,5% so với cùng kỳ năm trước. Nếu các khó khăn lớn được tháo gỡ hoặc hạn chế tác động trong những tháng cuối năm, xuất khẩu thủy sản năm 2026 có thể giữ nhịp tăng 10 – 11% (tăng thêm 1,1 – 1,2 tỷ USD), mang lại giá trị 12,3 – 12,5 tỷ USD/năm 2026.

Trước yêu cầu tăng trưởng kinh tế hai con số từ năm 2026, theo VASEP, ngành thủy sản cần đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng tối ưu chi phí nuôi, nâng cao giá trị gia tăng, mở rộng chủng loài và tận dụng mọi cơ hội về sản phẩm, thị trường. Đồng thời, cần khơi thông chuỗi cung ứng, tập trung mở rộng thị trường trong 2 – 3 năm tới. Ngoài ra, để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp chế biến xuất khẩu thủy sản, Hiệp hội còn kiến nghị bảo đảm nguồn nguyên liệu hợp pháp, ổn định; khơi thông tín dụng; phát triển nhân lực; hoàn thiện chính sách lao động, bảo hiểm, thuế; giảm chi phí logistics, nâng năng lực vận tải biển; hoàn thiện cơ chế xử lý nước thải trong khu công nghiệp và nâng cao năng lực ứng phó với các rào cản thương mại quốc tế.

Bảo Hân