Tháo gỡ vướng mắc trong kiểm tra an toàn thực phẩm hàng nhập khẩu

Trên cơ sở ý kiến, kiến nghị của các địa phương về kiểm tra ATTP nhập khẩu theo Thông tư số 22/2026/TT-BNNMT, Cục Chăn nuôi và Thú y ban hành Công văn số 3529/CNTY-KD&TYCĐ, hướng dẫn Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố, Sở An toàn thực phẩm TP Hồ Chí Minh và Sở Y tế TP Đà Nẵng triển khai công tác kiểm tra theo quy định về ATTP đối với thực phẩm nhập khẩu nhằm tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện tại các địa phương.

Theo đó, đối với thực phẩm có nguồn gốc động vật, thủy sản thuộc quy định tại Điều 14 Nghị định số 15/2018/NĐ-CP, Cục Chăn nuôi và Thú y cho biết, cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu cơ bản cấp một giấy chứng nhận Health Certificate/Sanitary Certificate cho lô hàng. Bản chính giấy chứng nhận được lưu tại cơ quan kiểm dịch khi thực hiện kiểm dịch nhập khẩu. Do đó, với lô hàng phải thực hiện kiểm tra nhà nước về ATTP, cơ quan kiểm tra ATTP tiếp nhận bản sao có xác nhận của cơ quan kiểm dịch để kiểm tra, đối chiếu và không yêu cầu tổ chức, cá nhân nộp lại bản chính.

Ảnh minh họa. Ảnh: ST

Trường hợp Việt Nam và nước xuất khẩu đã thống nhất sử dụng giấy chứng nhận điện tử đối với sản phẩm động vật, thủy sản xuất khẩu sang Việt Nam, doanh nghiệp được sử dụng giấy chứng nhận điện tử và không phải cung cấp thêm bản giấy.

Trong thời gian hệ thống thông tin phục vụ tiếp nhận, xử lý thủ tục kiểm tra nhà nước về ATTP đang được hoàn thiện, Cục Chăn nuôi và Thú y đề nghị các cơ quan kiểm tra tại địa phương tổ chức tiếp nhận, giải quyết hồ sơ trên hệ thống đã được thông báo áp dụng, bảo đảm việc tiếp nhận và trả kết quả cho tổ chức, cá nhân không bị gián đoạn.

Hiện, Cục Chăn nuôi và Thú y đang phối hợp với các đơn vị liên quan để hoàn thiện kết nối, đồng bộ dữ liệu giữa các hệ thống, hướng tới tích hợp thống nhất trên Cổng thông tin Một cửa quốc gia, hạn chế việc doanh nghiệp và cơ quan chức năng phải thao tác trên nhiều hệ thống.

Đối với phương thức kiểm tra thông thường, cơ quan tiếp nhận hồ sơ không được đặt thêm điều kiện về nơi đặt trụ sở doanh nghiệp hoặc địa giới hành chính ngoài quy định. Với phương thức kiểm tra chặt, do có yêu cầu kiểm tra thực tế và lấy mẫu, Cục Chăn nuôi và Thú y đề nghị các địa phương hướng dẫn tổ chức, cá nhân thực hiện thủ tục tại cơ quan kiểm tra phù hợp với nơi có cửa khẩu nhập hoặc nơi lưu giữ lô hàng.

Trong giai đoạn đầu triển khai phân cấp, địa phương được khuyến nghị lựa chọn cơ quan kiểm tra tại nơi có cửa khẩu nhập hoặc nơi lưu giữ hàng, nhất là với trường hợp đồng thời thực hiện thủ tục kiểm dịch động vật, thủy sản để thuận lợi trong phối hợp xử lý hồ sơ và kiểm tra thực tế.

Cục Chăn nuôi và Thú y cũng nhấn mạnh việc tờ khai hải quan không phải thành phần hồ sơ đăng ký kiểm tra nhà nước về ATTP. Theo đó, cơ quan kiểm tra không yêu cầu tổ chức, cá nhân nộp tờ khai hải quan như một thành phần bắt buộc và không được từ chối tiếp nhận hồ sơ chỉ vì chưa có thông tin tờ khai hải quan.

Trường hợp cần số tờ khai hoặc mã HS để đối chiếu thông tin lô hàng, cơ quan kiểm tra có thể đề nghị tổ chức, cá nhân cung cấp khi đã có hoặc khai thác từ hệ thống, cơ sở dữ liệu được kết nối, chia sẻ theo quy định. Việc thu thập thông tin này không làm phát sinh thêm thành phần hồ sơ và không làm chậm thời hạn giải quyết thủ tục.

Đối với thực phẩm có nguồn gốc động vật trên cạn, thủy sản chưa có mã HS, cơ quan kiểm tra được đề nghị căn cứ danh mục theo Thông tư số 01/2014/TT-BNNPTNT ngày 2/2/2024 để thực hiện. Nếu phát sinh sản phẩm chưa có trong danh mục, cơ quan kiểm tra có văn bản gửi Cục Chăn nuôi và Thú y để báo cáo cấp có thẩm quyền rà soát.

Cùng đó, với lô hàng có nhiều loại thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của nhiều Bộ, việc xác định cơ quan kiểm tra thực hiện theo khoản 1 Điều 15 Nghị định số 15/2018/NĐ-CP. Đối với lô hàng có nhiều sản phẩm nhưng kết quả kiểm tra khác nhau, cơ quan kiểm tra phải ghi rõ sản phẩm đạt hoặc không đạt trong Thông báo kết quả và nêu rõ lý do đối với sản phẩm không đạt yêu cầu.

Cục Chăn nuôi và Thú y cho biết, khi có cảnh báo về nguy cơ mất ATTP, không bảo đảm yêu cầu nhập khẩu hoặc cảnh báo từ cơ quan có thẩm quyền trong nước, nước xuất khẩu, nhà sản xuất hoặc tổ chức quốc tế có liên quan, Cục sẽ phối hợp cập nhật và thông tin theo quy định.

Các Sở và cơ quan được giao hoặc chỉ định thực hiện kiểm tra nhà nước về ATTP được đề nghị chủ động cập nhật thông tin cảnh báo trên các nguồn chính thức của Cục Chăn nuôi và Thú y, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Y tế và các cơ quan liên quan để làm căn cứ kiểm tra, xử lý hồ sơ. Nếu phát sinh cảnh báo hoặc dấu hiệu nghi ngờ liên quan trực tiếp đến cơ sở sản xuất, sản phẩm, quốc gia, vùng lãnh thổ hoặc lô hàng cụ thể, các Sở được đề nghị trao đổi với Cục Chăn nuôi và Thú y để phối hợp xác minh, xử lý theo thẩm quyền.

Cục Chăn nuôi và Thú y cũng đã cử đầu mối tại các đơn vị thuộc Cục để hướng dẫn nghiệp vụ trong quá trình triển khai Thông tư số 22/2026/TT-BNNMT. Các địa phương được đề nghị phối hợp với các đầu mối này để xử lý khó khăn, vướng mắc phát sinh. Đối với những vấn đề có tính chất liên ngành hoặc vượt thẩm quyền, các cơ quan kiểm tra được đề nghị tổng hợp, trao đổi với Cục để thống nhất cách xử lý, bảo đảm thực hiện đúng quy định và không làm gián đoạn hoạt động nhập khẩu của tổ chức, cá nhân.

Phạm Thu