Hà Nội nuôi cá trên ruộng lúa chét, tăng giá trị đất vùng trũng

Mô hình nuôi trồng thủy sản kết hợp cá – lúa chét đang được Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Kiều Phú triển khai tại xứ đồng Sốc và Trũng Súy, khu vực ngoài đê sông Tích. Đây là những diện tích có đặc điểm ruộng trũng, phù hợp để tận dụng mặt nước phát triển thủy sản trong thời gian không sản xuất lúa vụ mùa.

Theo đó, địa phương khuyến khích các tổ chức, cá nhân mượn hoặc thuê lại ruộng của những hộ không sản xuất lúa vụ mùa để đưa vào nuôi thủy sản. Việc tổ chức lại sản xuất theo hướng này nhằm hạn chế tình trạng đất nông nghiệp bị bỏ trống trong một khoảng thời gian, đồng thời tạo thêm giá trị trên cùng diện tích đất.

Cuối tháng 8/2026, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Kiều Phú đã cấp cá giống cho 6 hộ tham gia mô hình. Tổng số giống được đưa xuống ruộng gồm 19.800 con cá trắm cỏ, trọng lượng từ 500g/con trở lên và 29.700 con cá chép lai V1, trọng lượng từ 150g/con trở lên.

Trung tâm tổ chức cấp cá giống cho 06 hộ tham gia mô hình. Ảnh: TTKNQG

Các hộ được nhà nước hỗ trợ 50% lượng con giống, tương ứng 9.900 con cá trắm cỏ và 14.850 con cá chép. Phần còn lại do người dân đối ứng. Ngoài con giống, các hộ tự bảo đảm thức ăn như ngô, thóc, lưới che chắn, nhân công chăm sóc, bảo vệ và những điều kiện cần thiết trong quá trình nuôi.

Điểm đáng chú ý của mô hình là cá không chỉ dựa vào thức ăn do người nuôi bổ sung mà còn có thể tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên trong ruộng, trong đó có lúa chét – phần lúa tái sinh sau khi thu hoạch. Nhờ vậy, diện tích mặt nước và nguồn sinh vật sẵn có trên đồng ruộng được khai thác hiệu quả hơn.

Khác với phương thức nuôi thủy sản tập trung, mô hình cá – lúa chét khai thác sự bổ trợ giữa hai hoạt động sản xuất. Cá được nuôi trong môi trường ruộng lúa, tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên và phụ phẩm sẵn có; trong khi chất thải từ cá có thể góp phần bổ sung dinh dưỡng cho đất, phục vụ sản xuất lúa ở những giai đoạn tiếp theo.

Việc tận dụng các nguồn lực tại chỗ được kỳ vọng giúp giảm một phần chi phí đầu vào, đồng thời tạo thêm nguồn thu cho người dân thay vì chỉ phụ thuộc vào một vụ lúa. Đặc biệt, với những diện tích ruộng trũng khó tổ chức sản xuất ổn định, việc kết hợp thủy sản có thể mở ra phương án sử dụng đất linh hoạt hơn.

Mô hình cũng được xem là hướng sản xuất phù hợp trong bối cảnh thời tiết ngày càng diễn biến khó lường. Những khu vực trũng thường chịu tác động rõ hơn khi xuất hiện mưa lớn, ngập úng hoặc lũ. Thay vì xem điều kiện mặt nước là trở ngại đối với sản xuất, việc đưa thủy sản vào khai thác giúp chuyển một phần lợi thế tự nhiên của vùng trũng thành giá trị kinh tế.

Trong quá trình thực hiện, cán bộ chuyên môn của Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Kiều Phú phối hợp với các hợp tác xã và hộ dân thường xuyên kiểm tra chất lượng nước, tình hình sinh trưởng của cá và diễn biến mưa, lũ trên địa bàn. Các vấn đề phát sinh được theo dõi để kịp thời hướng dẫn người dân xử lý, qua đó hạn chế rủi ro và bảo đảm môi trường phù hợp cho cá sinh trưởng, phát triển.

Với quy mô 49,5ha, mô hình cá – lúa chét tại Kiều Phú không chỉ dừng ở việc thử nghiệm một phương thức nuôi thủy sản trên ruộng. Kết quả thực tế sẽ là cơ sở để địa phương đánh giá hiệu quả kinh tế, khả năng thích ứng với điều kiện tự nhiên cũng như mức độ phù hợp của mô hình đối với những vùng ruộng có đặc điểm tương tự.

Bình Nguyên