Nuôi thủy sản bằng lồng HDPE thích ứng biến đổi khí hậu

Nhiều năm gắn với nghề nuôi cá lồng, các hộ dân ở vùng đầm phá Tam Giang – Cầu Hai (TP Huế) chủ yếu tận dụng gỗ, phao xốp để làm bè. Ưu điểm của cách làm này là chi phí ban đầu không quá lớn, phù hợp với điều kiện đầu tư của từng hộ. Tuy nhiên, khi sử dụng lâu ngày, kết cấu lồng dần xuống cấp và phải sửa chữa, thay thế.

Với những vùng nuôi thường xuyên chịu tác động của gió mạnh, mưa lớn, hạn chế này càng bộc lộ rõ. Khi khung lồng, hệ thống phao hoặc dây neo bị ảnh hưởng, người nuôi không chỉ mất công khắc phục mà còn đối mặt với nguy cơ thất thoát thủy sản.

Từ thực tế đó, năm 2026, Trung tâm Khuyến nông TP Huế đã triển khai mô hình nuôi thủy sản bằng lồng bè HDPE tại xã Phú Lộc. Hai hộ dân được hỗ trợ đầu tư 2 bè với tổng cộng 4 lồng, thể tích 48 m³/lồng. Tổng kinh phí cho hệ thống khoảng 124 triệu đồng.

Hệ thống lồng HDPE có kết cấu chắc chắn và thuận tiện hơn trong quá trình chăm sóc cá. Ảnh: Báo Nông nghiệp và Môi trường

Điểm đáng chú ý của mô hình không chỉ là thay vật liệu cũ bằng HDPE. Kết cấu mới cho phép hệ thống lồng được bố trí chắc chắn, thuận tiện cho việc chăm sóc, kiểm tra và di chuyển khi cần thiết. Đây là những thay đổi có ý nghĩa với các hộ vốn phụ thuộc nhiều vào điều kiện mặt nước tự nhiên.

Chia sẻ với báo chí, Ông Huỳnh Văn Đấu, một hộ tham gia mô hình tại thôn Lộc Bình, xã Phú Lộc cho biết, sau khi đưa lồng HDPE vào sử dụng, gia đình nhận thấy kết cấu chắc chắn và thuận tiện hơn trong quá trình chăm sóc cá. Từ số lồng được hỗ trợ ban đầu, gia đình tiếp tục đầu tư thêm, nâng quy mô lên 20 lồng.

Cùng tham gia mô hình tại Phú Lộc, hộ ông Trần Toàn thử nghiệm nuôi cá nâu trong 2 lồng HDPE. Theo đánh giá ban đầu của hộ ông, lồng HDPE chắc chắn và bền hơn.

Mặc dù chi phí đầu tư ban đầu có thể cao hơn so với lồng gỗ truyền thống, nhưng HDPE mang lại lợi thế vượt trội về tuổi thọ và chi phí bảo trì. Theo Trung tâm Khuyến nông TP Huế, tuổi thọ của lồng HDPE có thể đạt khoảng 20 năm, trong khi hệ thống lồng gỗ truyền thống thường phải sửa chữa hoặc thay thế sau thời gian ngắn hơn.

Khoảng cách về thời gian sử dụng tạo ra một cách tính khác đối với người nuôi. Chi phí sửa chữa, thay vật liệu và công lao động giảm xuống khi kết cấu lồng có độ bền cao hơn. Quan trọng hơn, người nuôi có thêm cơ sở để chủ động kế hoạch đầu tư thay vì thường xuyên xử lý những hư hỏng phát sinh trong quá trình sử dụng.

Vật liệu HDPE cũng có khả năng chống ăn mòn và thích hợp với môi trường nước mặn. Kết cấu có độ đàn hồi giúp lồng thích ứng tốt hơn với tác động của sóng, thay vì chịu lực tập trung như một số dạng khung cứng. Đây là đặc tính được xem là phù hợp với điều kiện nuôi thủy sản trên biển và đầm phá.

Với vùng đầm phá Tam Giang – Cầu Hai và hơn 120 km bờ biển, TP Huế có điều kiện phát triển nhiều hình thức nuôi thủy sản lồng bè. Việc chuyển sang hệ thống HDPE vì thế có thể được xem như một bước thay đổi về hạ tầng, tạo nền tảng để các kỹ thuật quản lý khác tiếp tục được áp dụng.

Trong thời gian tới, Trung tâm Khuyến nông TP Huế dự kiến tiếp tục theo dõi, tổng hợp kết quả từ các hộ tham gia để có thêm cơ sở đánh giá khả năng nhân rộng. Chính quyền xã Phú Lộc cũng định hướng rà soát các khu vực phù hợp, gắn phát triển vùng nuôi với quy hoạch và yêu cầu quản lý mặt nước.

Nguyễn An