Hà Tĩnh đón dấu mốc mới trong phát triển nuôi tôm càng xanh

Năm 2026, Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh triển khai mô hình trình diễn “Nuôi tôm càng xanh bán thâm canh trong ao đạt tiêu chuẩn VietGAP” tại cơ sở nuôi của ông Phan Lượng, thôn Ngọc Sơn, xã Toàn Lưu. Đây là bước thử nghiệm nhằm đa dạng hóa đối tượng nuôi, đồng thời đưa quy trình sản xuất an toàn vào thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế trong lĩnh vực thủy sản nước ngọt.

Mô hình được thực hiện trên diện tích 1 ha, gồm 2 ao nuôi, với mật độ thả 10 con/m², cỡ tôm giống từ 1–1,3 cm/con. Trong quá trình triển khai, hộ nuôi được hỗ trợ một phần kinh phí mua con giống, thức ăn công nghiệp, vitamin C và chế phẩm sinh học; đồng thời được hỗ trợ toàn bộ kinh phí đánh giá, chứng nhận VietGAP.

Khác với phương thức nuôi chủ yếu dựa vào kinh nghiệm trước đây, mô hình chú trọng quản lý đồng bộ các khâu sản xuất, từ lựa chọn và kiểm soát vật tư đầu vào đến chăm sóc, quản lý môi trường và thu hoạch. Đây là yếu tố quan trọng giúp kiểm soát chất lượng sản phẩm, hạn chế rủi ro và hướng tới phát triển nghề nuôi thủy sản bền vững.

Trong quá trình nuôi, chất lượng nước và hàm lượng ôxy hòa tan trong ao được theo dõi thường xuyên. Hệ thống quạt nước, sục khí được vận hành phù hợp nhằm duy trì môi trường thuận lợi cho tôm sinh trưởng, hạn chế nguy cơ thiếu ôxy, nhất là vào ban đêm hoặc khi thời tiết bất lợi.

Việc sử dụng thức ăn cũng được kiểm soát theo từng giai đoạn phát triển và tình trạng thực tế của đàn tôm. Lượng thức ăn được điều chỉnh hợp lý nhằm tránh dư thừa, giảm lãng phí và hạn chế ô nhiễm nguồn nước. Vitamin C cùng các chế phẩm sinh học được sử dụng theo hướng dẫn chuyên môn để hỗ trợ sức khỏe tôm và quản lý môi trường ao nuôi.

Tham quan mô hình nuôi tôm càng xanh bán thâm canh trong ao đạt tiêu chuẩn VietGAP tại ao nuôi của ông Phan Lượng. Ảnh: TTKNQG

Bên cạnh yêu cầu kỹ thuật, quy trình VietGAP còn đòi hỏi cơ sở tuân thủ các quy định về an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và an toàn lao động. Việc sử dụng thuốc, hóa chất phải đúng quy định, hạn chế lạm dụng kháng sinh; chất thải và vệ sinh khu vực nuôi được quản lý phù hợp.

Đáng chú ý, các thông tin về con giống, thức ăn, vật tư, quá trình chăm sóc và thu hoạch được ghi chép, lưu trữ đầy đủ để phục vụ kiểm soát quy trình và truy xuất nguồn gốc. Qua đó, người nuôi từng bước chuyển từ sản xuất theo kinh nghiệm sang quản lý có hệ thống, nâng cao trách nhiệm đối với chất lượng sản phẩm cung ứng ra thị trường.

Sau 5 tháng triển khai, mô hình ghi nhận những kết quả tích cực. Tôm đạt trọng lượng bình quân 32 g/con, tỷ lệ sống đạt 63%, sản lượng thu hoạch đạt 2,02 tấn. Hệ số chuyển đổi thức ăn ở mức 2,0, thấp hơn mức dự kiến 2,2, cho thấy hiệu quả sử dụng thức ăn bước đầu khả quan.

Với giá bán khoảng 220.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí, mô hình mang lại lợi nhuận gần 170 triệu đồng/ha/vụ. Kết quả này cho thấy tôm càng xanh có tiềm năng trở thành đối tượng nuôi bổ sung, góp phần đa dạng hóa sản xuất và nâng cao giá trị kinh tế trên diện tích nuôi thủy sản nước ngọt tại địa phương.

Dấu mốc nổi bật của mô hình là cơ sở nuôi tôm càng xanh của ông Phan Lượng được Trung tâm Chuyển giao công nghệ và dịch vụ thủy sản Việt Nam (FITES) cấp chứng nhận VietGAP, mã số VietGAP-TS-13-02-42-0035. Đây là cơ sở đầu tiên tại Hà Tĩnh được cấp chứng nhận VietGAP đối với đối tượng tôm càng xanh.

Theo ông Trương Huy Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh, kết quả bước đầu khẳng định tiềm năng phát triển tôm càng xanh trong điều kiện nuôi nước ngọt của địa phương, đồng thời cho thấy vai trò của việc áp dụng tiến bộ kỹ thuật và tuân thủ quy trình sản xuất an toàn.

Hà Tĩnh hiện có 4.568 ha diện tích nuôi thủy sản nước ngọt, tạo dư địa để nghiên cứu phát triển các đối tượng nuôi có giá trị kinh tế tại những khu vực đáp ứng yêu cầu về điều kiện tự nhiên và kỹ thuật. Tuy nhiên, hiệu quả của mô hình tại một cơ sở chưa đồng nghĩa có thể áp dụng đại trà trên toàn tỉnh.

Thời gian tới, Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh sẽ xây dựng tài liệu tuyên truyền, tăng cường tập huấn, chuyển giao kỹ thuật và giới thiệu mô hình để các địa phương nghiên cứu áp dụng. Việc nhân rộng cần căn cứ vào điều kiện nguồn nước, diện tích ao nuôi, khả năng đầu tư và trình độ kỹ thuật của từng hộ, bảo đảm phù hợp với thực tế sản xuất

Cùng với hoàn thiện quy trình kỹ thuật, việc kết nối tiêu thụ, xây dựng thương hiệu và tổ chức sản xuất theo hướng hàng hóa cũng được xác định là những yếu tố cần quan tâm nhằm nâng cao giá trị sản phẩm.

Bình Nguyên