Cà Mau đặt mục tiêu sản lượng muối đạt 76.000 tấn/năm vào năm 2030

UBND tỉnh Cà Mau vừa ban hành kế hoạch phát triển ngành muối giai đoạn 2026 – 2030, hướng đến xây dựng ngành muối theo hướng bền vững, hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của sản phẩm. Kế hoạch đồng thời chú trọng bảo vệ môi trường, nâng cao thu nhập cho diêm dân, bảo tồn nghề muối truyền thống và gắn sản xuất muối với phát triển du lịch trải nghiệm.

Sau khi hợp nhất tỉnh, Cà Mau tiếp tục là một trong những địa phương có diện tích sản xuất muối lớn của cả nước, với 1.588,01 ha, sản lượng trên 57.000 tấn/năm. Các vùng sản xuất tập trung tại các xã Vĩnh Hậu, Đông Hải, Long Điền, Gành Hào, Định Thành và Tân Thuận. Trong đó, diện tích sản xuất muối trải bạt đạt 237,95 ha. Năm 2025, sản lượng muối toàn tỉnh đạt 57.036,10 tấn, gồm 44.129,5 tấn muối truyền thống và 12.906,6 tấn muối trải bạt.

Thời gian qua, các sở, ngành của tỉnh đã hỗ trợ đầu tư máy móc, thiết bị sản xuất, chế biến muối và xây dựng các mô hình sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng. Đến cuối năm 2025, toàn tỉnh có 9 hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực diêm nghiệp, với 407,30 ha diện tích sản xuất muối, trong đó 54 ha muối trải bạt. Các hợp tác xã từng bước đa dạng hóa sản phẩm, chủ yếu gồm muối sấy, muối tôm, muối ớt, muối chấm và muối nổ truyền thống.

Cà Mau là một trong những địa phương có diện tích sản xuất muối lớn của cả nước. Ảnh: TTXVN

Theo kế hoạch, đến năm 2030, Cà Mau phấn đấu có 320 ha muối trải bạt được tiêu thụ thông qua hợp tác, liên kết sản xuất, chiếm gần 20% tổng diện tích sản xuất muối. Toàn bộ diện tích sản xuất muối truyền thống được cải tạo hệ thống thủy lợi nội đồng đồng bộ. Tỉnh cũng đặt mục tiêu nâng tỷ lệ muối qua chế biến như muối tinh chế, muối gia vị lên trên 30% tổng sản lượng và nâng giá trị sản phẩm muối ít nhất 30% so với hiện nay.

Cùng với đó, tỉnh sẽ củng cố, nâng cao hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã, phấn đấu 50% hộ diêm dân tham gia các tổ chức hợp tác hoặc liên kết sản xuất với doanh nghiệp. Toàn bộ hợp tác xã có sản phẩm chế biến từ muối được hỗ trợ xây dựng tiêu chuẩn cơ sở, hệ thống quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc và đăng ký nhãn hiệu. Các vùng sản xuất muối tập trung cơ bản được đầu tư, nâng cấp hệ thống thủy lợi đáp ứng yêu cầu cấp, thoát nước phục vụ sản xuất.

Kế hoạch cũng đặt mục tiêu tăng thu nhập của hộ sản xuất muối từ 15 – 30% so với giai đoạn 2021 – 2025, đồng thời nâng lợi nhuận bình quân trên mỗi hecta muối trải bạt tối thiểu 30%.

Để đạt các mục tiêu đề ra, Cà Mau đưa ra nhiều giải pháp thực hiện. Trong đó, tỉnh tập trung đẩy mạnh tuyên truyền về vai trò của liên kết sản xuất, tiêu thụ muối; triển khai các chính sách phát triển kinh tế tập thể, đổi mới tổ chức sản xuất và tăng cường kết nối giữa hợp tác xã, doanh nghiệp với diêm dân. Đồng thời chú trọng các mô hình liên kết theo chuỗi giá trị nhằm nâng cao hiệu quả tiêu thụ, khuyến khích đầu tư công nghệ và phát triển sản phẩm chế biến sâu có giá trị gia tăng cao.

Bên cạnh đó, tỉnh tiếp tục đầu tư, hoàn thiện hạ tầng tại các vùng sản xuất muối tập trung ở Vĩnh Hậu, Long Điền, Đông Hải và Gành Hào; xây dựng hệ thống kênh mương cấp, thoát nước tách biệt cho các cánh đồng muối lớn. Khuyến kích nâng cấp bến bãi tập kết, kho bảo quản nhằm giảm thất thoát sau thu hoạch do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và chủ động điều tiết giá cả thị trường.

Ngoài ra, tỉnh cũng định hướng hoàn thiện công nghệ sản xuất muối sạch theo hướng cơ giới hóa, thích ứng với biến đổi khí hậu; ứng dụng cảm biến, dữ liệu thời tiết, độ mặn, bức xạ và quản lý nước để hỗ trợ quyết định sản xuất. Công nghệ chế biến, sấy, bảo quản, đóng gói sẽ được đổi mới, đi đôi với đa dạng hóa sản phẩm, xây dựng tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc, đăng ký nhãn hiệu và phát triển sản phẩm OCOP từ muối.

Thêm vào đó, tỉnh cũng sẽ tiếp tục phát triển các sản phẩm muối đạt chứng nhận OCOP, khai thác hiệu quả chỉ dẫn địa lý “Muối ăn Bạc Liêu” và Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Nghề làm muối ở Bạc Liêu”; Hỗ trợ áp dụng HACCP, ISO và các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, đáp ứng yêu cầu của thị trường và hệ thống phân phối lớn.

Về nhiệm vụ mở rộng thị trường, xúc tiến thương mại, tỉnh chú trọng lồng ghép quảng bá muối vào chương trình xúc tiến thương mại; tăng cường kết nối cung cầu, hội chợ, triển lãm, thương mại điện tử và nền tảng số. Mặt khác, thực hiện kết nối doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở chế biến và hệ thống phân phối; ưu tiên tiêu thụ muối tồn kho, giảm khâu trung gian.

Về nguồn lực, tỉnh sẽ rà soát nhu cầu, tạo điều kiện để hộ dân, hợp tác xã và doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi, Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã; ưu tiên các phương án có vốn đối ứng, cam kết vận hành và đầu ra, bảo đảm sử dụng vốn hiệu quả, tránh đầu tư dàn trải.

UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kế hoạch; định kỳ tổng hợp, đánh giá kết quả và tham mưu UBND tỉnh báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan liên quan theo quy định. Sở cũng chủ trì triển khai các giải pháp phát triển chuỗi giá trị ngành muối, hỗ trợ hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp, thúc đẩy liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ và phát triển các sản phẩm muối chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh của sản phẩm muối địa phương.

Phạm Thu