(TSVN) – Một giải pháp kinh tế tuần hoàn đang được triển khai trong ngành công nghiệp thức ăn cho thủy sản. “Nhân vật chính” trong sự hợp tác giữa hai ông lớn trong chế biến thực phẩm và thức ăn chăn nuôi là… phụ phẩm từ trứng.
Mới đây, ACTIPRO, doanh nghiệp chuyên về dinh dưỡng động vật thuộc VEOS Group, Tập đoàn đa quốc gia có trụ sở tại Bỉ, chuyên về sản xuất, chế biến protein động vật đã công bố thỏa thuận hợp tác với Veronesi Group, tập đoàn thực phẩm và thức ăn chăn nuôi hàng đầu của Ý.
Theo đó, hai đối tác sẽ xây dựng một chuỗi cung ứng khép kín trong hợp tác tái chế bột phụ phẩm trứng. Nguồn nguyên liệu phụ phẩm trứng từ Veronesi Group sẽ được chuyển tới ACRIPRO. Tại đây, chúng sẽ được chế biến thành bột phụ phẩm trứng chuyên dụng và cung cấp trở lại cho Veronesi để sử dụng trong các công thức thức ăn thủy sản.
Mô hình chuỗi cung ứng khép kín được thiết kế hướng tới mục tiêu cải thiện hiệu quả sử dụng của phụ phẩm sau quá trình chế biến trứng, đồng thời mang đến nguồn nguyên liệu đáng tin cậy, có thể kiểm chứng cho mảng sản xuất thức ăn thủy sản của Veronesi.
Bà Alex Diana, Trưởng nhóm quản lý sản phẩm của ACTIPRO tại VEOS Groups chia sẻ: “Sự hợp tác này thể hiện hoàn hảo cách thức mà các giải pháp kinh tế tuần hoàn có thể ứng dụng thành công trong công nghiệp sản xuất thực phẩm quy mô lớn.
Bằng cách thu gom phụ phẩm từ trứng của Veronesi, tái chế chúng thành bột phụ phẩm trứng chuyên dụng chất lượng cao, chúng tôi đã giảm thiếu tới mức thấp nhất tác động của việc chế biến trứng tới môi trường.
Đồng thời, quá trình này cũng mang đến nguồn nguyên liệu đặc biệt, có khả năng hấp thụ cao, cung cấp protein và chất béo hàng đầu. Đó là giải pháp win – win cho cả sự phát triển bền vững và dinh dưỡng động vật”.
Theo bà Diana, hướng đi tương tự sẽ được nhân rộng trong ngành công nghiệp thực phẩm và thức ăn chăn nuôi. Điều này sẽ mở ra những cơ hội mới để cải thiện hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm thiểu tác động tới môi trường và chuyển hướng sang chuỗi giá trị bền vững.
Đứng từ góc độ nguyên liệu thay thế trong sản xuất thức ăn thủy sản, bột phụ phẩm trứng còn chứng tỏ nhiều ưu thế vượt trội. Bột phụ phẩm trứng cung cấp các acid amino, chất béo và các hợp chất có hoạt tính sinh học thiết yếu trong công thức thức ăn thủy sản.
“Bột phụ phẩm trứng của ACTIPRO được sử dụng như một nguyên liệu chuyên biệt trong thức ăn thủy sản, cung cấp các protein dễ hấp thụ và chất béo. Chúng cung cấp một trong những thành phần dinh dưỡng quan trọng nhất trong thức ăn thủy sản là chất béo có gốc phosphat. Nhờ vậy, nhà sản xuất có được một nguyên liệu thay thế hiệu quả, thay vì phải dùng các loại nguyên liệu đắt đỏ khác”, Trưởng nhóm quản lý sản phẩm của ACTIPRO tại VEOS Groups giải thích thêm.
ACTIPRO đã sử dụng loại nguyên liệu thay thế mới này trong dinh dưỡng cho tôm. Kết quả cho thấy, bột phụ phẩm trứng là nguồn nguyên liệu có thể cạnh tranh trong đáp ứng nhu cầu cholesterol và phospholipids, đồng thời cũng cung cấp protein dễ hấp thụ và chất béo.
ACTIPRO đang mở rộng hướng nghiên cứu sang dinh dưỡng cho cá, bao gồm một nghiên cứu về khả năng hấp thụ của cá hồi con Đại Tây Dương trong giai đoạn trước khi hóa bạc (khi chuẩn bị ra biển, các sọc dọc trên thân cá mờ hồi dần, da chuyển sang màu óng ánh bạc và mang thay đổi để chịu được nước mặn). Theo nghiên cứu này, bột phụ phẩm trứng có thể đạt hệ số tiêu hóa biểu kiến protein (ADC) lên tới 96%.
Tập đoàn Symrise, có trụ sở tại Đức đã phát triển dòng sản phẩm bột trứng Ovalin, tạo ra nguồn cung cholesterol và phospholipid hiệu quả, có tiềm năng thay thế một phần nguyên liệu biển trong công thức thức ăn tôm.
Sản phẩm được phát triển dựa trên kết quả thí nghiệm trong 5 năm với tôm thẻ chân trắng. Quá trình này được triển khai tại Đại học Quốc gia Jeju (Hàn Quốc) và Aqualis Thailand (gần Bangkok) nhằm đánh giá hiệu quả nguyên liệu từ trứng trong các công thức thức ăn, so sánh với khẩu phần đối chứng.
Kết quả cho thấy bột trứng Ovalin có thể thay thế một phần bột cá ở mức bổ sung 1 – 2% mà vẫn duy trì hoặc cải thiện tăng trưởng, hệ số chuyển hóa thức ăn FCR và khả năng tiêu hóa protein. Ở mức thay thế thấp nhất, theo các nhà nghiên cứu, hiệu suất giảm nhẹ, có thể liên quan đến tính dẫn dụ của khẩu phần.
Tuy nhiên, khi thay thế bột gan mực, Ovalin không chỉ đảm bảo hiệu quả tương đương mà còn vượt trội ở các chỉ tiêu tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn, nhờ cải thiện khả năng tiêu hóa và chuyển hóa dinh dưỡng.
Tương tự, khi thay thế trực tiếp bột nhuyễn thể theo tỷ lệ 1:1, các thông số kỹ thuật tiếp tục được cải thiện mà không ảnh hưởng đến độ hấp dẫn thức ăn. Hai thí nghiệm tại Jeju cũng ghi nhận phản ứng tích cực ở các chỉ dấu miễn dịch (biểu hiện gen crustin, hoạt tính lysozyme) và hệ thống chống ôxy hóa (SOD, GPx, CAT), cho thấy tiềm năng tăng cường sức khỏe và khả năng thích ứng của tôm khi bổ sung Ovalin vào khẩu phần.
Đối với tôm, đặc biệt là tôm thẻ chân trắng, cholesterol là dưỡng chất bắt buộc do loài này không tự tổng hợp được sterol. Hàm lượng khoảng 0,3 – 0,5% trong khẩu phần được xem là cần thiết cho tăng trưởng, lột xác và tỷ lệ sống.
Đồng thời, phospholipid, nhất là phosphatidylcholine và phosphatidylinositol, tham gia cấu trúc màng tế bào, vận chuyển lipid và tăng khả năng chống chịu stress, với nhu cầu phổ biến 1 – 2% tùy giai đoạn. Sự phối hợp giữa cholesterol và phospholipid còn giúp tối ưu hóa nhu cầu sterol trong khẩu phần.
Giới chuyên môn nhận định, việc tận dụng phụ phẩm trứng giúp giảm phụ thuộc vào nguyên liệu biển, phù hợp định hướng kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững của ngành thủy sản.
Đối với tôm, nguyên liệu này giúp cải thiện hiệu quả sử dụng thức ăn và sức khỏe tôm cũng góp phần giảm chất thải hữu cơ, ổn định môi trường ao nuôi và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Khánh Nguyên