Brazil: Nuôi tôm trên vùng đất khô hạn mở hướng đi mới

Thay đổi đến từ các ao nuôi tôm

Cuộc đời của bà Rejane Madalena de Alcântara, đến từ Coité do Nóia thuộc vùng nội địa bang Alagoas, đã thay đổi nhờ quyết định vào năm 2018 của người em trai, khi ấy đang làm giáo viên một trường công trên địa bàn.

Sau khi nghe học sinh kể về nghề này, ông đã dùng một phần tiền lương để xây dựng những ao nuôi đầu tiên. Sản lượng và thu nhập khả quan thúc đẩy ông thuyết phục 8 người anh chị em còn lại, trong đó có bà Rejane, cùng tham gia.

Tại Đông Bắc Brazil, nghề nuôi tôm đang giúp hàng trăm gia đình nông thôn cải thiện sinh kế. Ảnh: FAO

Khu đất của người cha đã qua đời đã được cải tạo thành một cơ sở nuôi tôm của gia đình. Tính tới tháng 2/2026, gia đình đã vận hành 29 ao nuôi. Mỗi gia đình quản lý một khu vực, tạo sự gắn kết giữa các thế hệ.

Thu nhập từ các ao nuôi tôm được bà Rejane dùng để trang trải chi phí gia đình và trả phí trị liệu cho một người con trai. Nguồn thu từ nuôi tôm giúp thay đổi cuộc sống của cả gia đình.

Sinh kế bền vững từ nghề nuôi tôm đã đưa anh Marinho Eduardo Martins về với quê hương. Sinh ra và lớn lên trong một gia đình làm nông nghiệp tại Arapiraca, bang Alagoas, do năng suất trồng sắn, đậu, thuốc lá và dứa thấp, anh Marinho phải lên thành phố làm công nhân.

Sau khi tham gia một chuyến học hỏi kinh nghiệm và chứng kiến ​​thành công của những người nuôi tôm lân cận, anh quyết định đầu tư vào mô hình này.

Hai ao nuôi tôm của gia đình anh được thu hoạch theo chu kỳ từ 60 – 90 ngày, mang đến nguồn thu nhập ổn định. Dự án cũng hỗ trợ quản lý và kỹ thuật, giúp anh cải thiện năng suất.

“Nếu được sống trong môi trường tốt, tôm sẽ khỏe mạnh và phát triển tốt. Tôi sử dụng các vật tư chất lượng cao cho ao nuôi tôm nhưng đến nay chưa hề bị thua lỗ”, anh Marinho chia sẻ.

Lời giải cho nhiều bài toán khó

Dự án hỗ trợ các nông hộ nhỏ nuôi tôm trên vùng đất bán khô hạn Brazil được triển khai dưới sự hợp tác của Bộ Nghề Cá và Nuôi trồng Thủy sản Brazil và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO). Nông dân tại sáu thị trấn thuộc vùng nội địa bang Alagoas, một trong những nơi nghèo nhất ở Brazil, được đào tạo kỹ thuật, hỗ trợ thiết bị và công cụ số để giám sát, gia tăng sản lượng.

Kỹ sư thủy sản Iury Amorim là một trong những người đầu tiên nhận thấy tiềm năng nuôi tôm tại Alagoas. Nguồn nước lợ của vùng bán khô hạn không phù hợp cho tưới tiêu hay sinh hoạt nhưng lại rất phù hợp với việc nuôi tôm biển. Vì vậy, anh Iury Amorim đã xây dựng ao nuôi tôm đầu tiên trên khu đất của gia đình. Thành công của anh khuyến khích các nông hộ khác, từ đó Hiệp hội những người nuôi tôm bang Alagoas được thành lập. Hiệp hội quy tụ hơn 80 nông hộ với khoảng 180 ao nuôi. Từ các ao nuôi này, hơn 1.000 tấn tôm được nuôi mỗi năm.

Theo các chuyên gia, nuôi tôm ở vùng khô hạn là một hướng đi mới của nuôi tôm bền vững. Công nghệ có thể tác động vào hệ thống ao nuôi, tạo ra lượng khoáng cần thiết giúp tôm sinh trưởng. Điều đáng nói, nếu nuôi tôm ở nơi nhiều nước, sự tác động này lại khó thực hiện hơn.

Vì vậy, các chuyên gia cho rằng, công nghệ đổi mới sáng tạo này có ý nghĩa quan trọng trong việc cân bằng phát triển ngành thủy sản với gìn giữ môi trường sống, góp phần giải quyết hai vấn đề: an ninh lương thực và an ninh nguồn nước.

Khánh An