Gỡ “thẻ vàng” IUU: Thủ tướng ban hành Công điện chỉ đạo

Công điện nêu rõ, sau đợt thanh tra lần thứ 5 của Ủy ban châu Âu (EC), công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) đã có chuyển biến; tuy nhiên vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu gỡ cảnh báo “thẻ vàng”, nhất là trong công tác phối hợp giữa các lực lượng theo dõi, kiểm soát và tiến độ xử lý các tàu cá vi phạm khai thác IUU; kiểm soát, truy xuất nguồn gốc nguyên liệu thủy sản khai thác nhập khẩu từ nước ngoài bằng tàu container chế biến, xuất khẩu tại các doanh nghiệp; thực thi pháp luật chưa nghiêm túc và tiến độ xử lý vi phạm hành chính tại các địa phương còn chưa đáp ứng yêu cầu.

Nguyên nhân chủ yếu là do người đứng đầu chính quyền các cấp, các sở, ban, ngành và lực lượng chức năng tại một số địa phương chưa làm hết trách nhiệm, nghiêm túc, triệt để, toàn diện các nhiệm vụ, giải pháp chống khai thác IUU được Ban Bí thư, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao trong thời gian qua.

Để khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế, cập nhật, báo cáo, giải trình với Đoàn Thanh tra của EC, hoàn thành mục tiêu gỡ cảnh báo “thẻ vàng” trong năm 2026; Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, Trưởng ngành, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố ven biển, có tàu cá tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, bố trí đủ nguồn lực để thực hiện nhiều nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách.

Đảm bảo 100% tàu cá phải cập cảng bốc dỡ thủy sản khai thác theo quy định. Ảnh: Báo Đà Nẵng

Trong đó, Thủ tướng yêu cầu, rà soát toàn bộ hệ thống pháp luật quản lý ngành thủy sản và đề xuất điều chỉnh, bổ sung đảm bảo chống khai thác IUU hiệu quả, phát triển ngành thủy sản bền vững, có trách nhiệm và hội nhập quốc tế.

Về quản lý đội tàu cá, Thủ tướng chỉ rõ cần thực hiện tổng kiểm kê tàu cá theo nhóm chiều dài; lập danh sách, phân loại tàu cá không đủ điều kiện; Rà soát, đối soát và cập nhật thông tin tàu cá, chủ tàu trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase) và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (VNeID), đảm bảo cơ sở dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.

Song song đó, thực hiện việc đăng ký, đăng kiểm, cấp hoặc gia hạn giấy phép các tàu cá đủ điều kiện, lắp đặt VMS kịp thời theo quy định. Đảm bảo tất cả các tàu cá đã đăng ký phải thực hiện đánh dấu tàu cá, viết số đăng ký (kể cả khi neo đậu tại bờ; tàu phục vụ nuôi trồng thủy sản).

Về theo dõi, kiểm soát và giám sát hoạt động tàu cá, Thủ tướng yêu cầu kiểm soát 100% tàu cá ra vào cảng, xuất nhập bến qua các đồn, trạm biên phòng tuyến biển trên toàn quốc theo quy định trên hệ thống eCDT; kết nối đồng bộ, thống nhất từ trung ương đến địa phương và giữa các lực lượng chức năng có liên quan. Đồng thời, lập danh sách, áp dụng biện pháp quản lý, giám sát chặt chẽ từng tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, các tàu cá xóa đăng ký, tàu cá có nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU trên hệ thống VMS và danh sách tàu cá ngừng dịch vụ VMS dài ngày.

Mặt khác, đảm bảo 100% tàu cá phải cập cảng bốc dỡ thủy sản khai thác theo quy định, thực hiện nghiêm túc công tác xác nhận, chứng nhận và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác trên hệ thống eCDT; Kiểm soát chặt chẽ nguyên liệu thủy sản khai thác nhập khẩu, đặc biệt qua container. Đồng thời, tập trung rà soát tất cả các hồ sơ lô nguyên liệu cá cờ kiếm, cá ngừ nhập khẩu vào Việt Nam và các lô hàng xuất khẩu sang thị trường châu Âu từ năm 2024 đến nay, đảm bảo rõ thông tin từng lô hàng, từng doanh nghiệp.

Ngoài ra, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành liên quan tập trung điều tra, củng cố hồ sơ, đưa ra truy tố, xét xử các vụ việc vi phạm khai thác IUU; Điều tra, xử lý dứt điểm các đường dây môi giới, móc nối đưa tàu cá, ngư dân đi khai thác hải sản bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài, đặc biệt tại Khánh Hòa, TP. Cần Thơ và An Giang.

Đặc biệt, khẩn trương đưa ra xét xử vụ án liên quan đến Công ty TNHH T&H Nha Trang và Công ty TNHH Thịnh Hưng đảm bảo nghiêm khắc, đúng quy định, tính răn đe, nghiêm minh của pháp luật, đặc biệt lưu ý xác định mức thu lợi bất chính thực tế của các lô hàng vi phạm.

Bảo Hân