Hải Phòng nhân rộng mô hình nuôi tôm càng xanh toàn đực hiệu quả cao

Từ mô hình thí điểm đến doanh thu tiền tỷ

Hải Phòng có nhiều tiềm năng phát triển nuôi trồng thủy sản với tổng diện tích hơn 11.000 ha, bao gồm cả vùng nước mặn, nước lợ và nước ngọt. Trong đó, nuôi thủy sản nước ngọt tập trung tại các địa phương như Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, An Lão, Kiến Thụy và Kiến An với nhiều đối tượng nuôi đa dạng như cá trắm cỏ, cá chép, rô phi, cá lăng, tôm càng xanh và cá cảnh.

Tôm càng xanh được đưa vào nuôi tại địa phương từ cuối những năm 1998 và được đánh giá là đối tượng có giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, trong thời gian dài, việc phát triển còn gặp nhiều hạn chế do người dân chủ yếu nuôi theo phương thức truyền thống, trình độ kỹ thuật chưa đồng đều, chất lượng giống chưa ổn định và tỷ lệ tôm cái trong ao nuôi thường cao hơn tôm đực.

Mô hình nuôi tôm càng xanh toàn đực tại Tiên Lãng. Ảnh: Đinh Mười

Theo các chuyên gia thủy sản, tôm đực có tốc độ sinh trưởng nhanh hơn, kích cỡ thương phẩm lớn hơn và giá trị kinh tế cao hơn tôm cái. Vì vậy, việc ứng dụng công nghệ sản xuất và nuôi tôm càng xanh toàn đực được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất.

Nhằm khai thác tiềm năng này, những năm qua Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng đã triển khai nhiều mô hình trình diễn tại các địa phương trọng điểm. Một trong những mô hình tiêu biểu được thực hiện năm 2022 tại hộ ông Nguyễn Văn Đạm, xã An Lão với quy mô 1 ha. Dù đã có nhiều năm kinh nghiệm nuôi tôm càng xanh, hiệu quả sản xuất trước đó của gia đình ông vẫn chưa thực sự như mong muốn do gặp nhiều hạn chế về giống và kỹ thuật.

Khi tham gia mô hình khuyến nông, ông Đạm được hỗ trợ con giống, thức ăn và hướng dẫn quy trình nuôi bài bản, năng suất và tỷ lệ sống của tôm được cải thiện rõ rệt. Chi phí sản xuất giảm trong khi chất lượng sản phẩm được nâng lên.

Từ thành công ban đầu, ông Đạm tiếp tục mở rộng diện tích nuôi lên khoảng 7 ha. Hiện mỗi năm gia đình ông thu hoạch khoảng 15 tấn tôm thương phẩm với giá bán trung bình hơn 300.000 đồng/kg. Theo ông, mặc dù năng suất tôm càng xanh thấp hơn so với tôm thẻ chân trắng, song giá bán cao và ít xảy ra dịch bệnh hơn nên hiệu quả kinh tế tổng thể vẫn rất khả quan.

Hiệu quả vượt trội từ mô hình nuôi toàn đực

Năm 2024, Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng tiếp tục triển khai mô hình nuôi tôm càng xanh toàn đực tại hộ ông Phạm Văn Nhiêu, xã Tiên Minh với quy mô thử nghiệm 0,7 ha. Đây là hộ dân đáp ứng đầy đủ các điều kiện tham gia dự án và cam kết thực hiện nghiêm quy trình kỹ thuật cũng như các yêu cầu của mô hình.

Trong quá trình triển khai, ngoài việc được hỗ trợ 50% chi phí giống, thức ăn, thuốc, hóa chất và chế phẩm sinh học, hộ nuôi còn được đội ngũ kỹ thuật của Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng trực tiếp hướng dẫn và theo dõi thường xuyên.

Đáng chú ý, Trung tâm đã bố trí một thạc sĩ và một kỹ sư chuyên ngành nuôi trồng thủy sản tham gia hỗ trợ kỹ thuật. Đây là những cán bộ đã được đào tạo về bệnh học thủy sản, dịch tễ học và quy phạm thực hành nuôi trồng thủy sản tốt VietGAP, đủ năng lực hướng dẫn người dân áp dụng quy trình nuôi tiên tiến.

Không chỉ hỗ trợ kỹ thuật, đơn vị còn kết nối với doanh nghiệp để xây dựng liên kết tiêu thụ sản phẩm sau thu hoạch. Theo đó, người dân thực hiện đúng quy trình sản xuất, còn doanh nghiệp cam kết thu mua theo hợp đồng, góp phần giảm bớt áp lực đầu ra cho người nuôi.

Kết quả thực tế cho thấy, mô hình đạt hiệu quả cao. Các chuyên gia đánh giá, tỷ lệ sống của tôm tăng từ 4-10%, năng suất tăng từ 25-80% trong khi chi phí sản xuất giảm so với phương thức nuôi truyền thống. Đặc biệt, khi kết thúc vụ nuôi, lợi nhuận bình quân đạt gần 900 triệu đồng, cao hơn từ 30-55% so với mô hình đối chứng.

Ông Nhiêu chia sẻ, mô hình nuôi truyền thống thường chịu tác động lớn từ biến động môi trường và nguy cơ dịch bệnh. Tuy nhiên, việc áp dụng quy trình kỹ thuật mới cùng hệ thống quản lý môi trường bằng chế phẩm sinh học đã giúp kiểm soát tốt các yếu tố bất lợi, tạo ra sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn VietGAP và yêu cầu an toàn thực phẩm.

Hướng đi mới cho thủy sản nước ngọt

Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh, Trưởng phòng Chuyển giao Kỹ thuật thủy sản, Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng, kết quả từ các mô hình thời gian qua cho thấy, công nghệ nuôi tôm càng xanh toàn đực hai giai đoạn mang lại nhiều lợi ích về kinh tế, xã hội và môi trường. Thông qua việc hướng dẫn áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP, người nuôi từng bước thay đổi tư duy sản xuất theo hướng chuyên nghiệp, an toàn và bền vững hơn.

Bà Thanh thông tin, hiện nay diện tích nuôi tôm càng xanh thương phẩm tại Hải Phòng mới đạt hơn 30 ha, tập trung chủ yếu tại các xã An Lão, Kiến Thụy và khu vực Kiến An. Tiềm năng phát triển vẫn còn rất lớn nếu người dân được tiếp cận đầy đủ về kỹ thuật, vốn và thị trường.

Một trong những điểm nổi bật của các mô hình là áp dụng quy trình nuôi hai giai đoạn. Theo đó, tôm giống được ương trong các ao có diện tích nhỏ trước khi chuyển sang ao nuôi thương phẩm. Phương thức này giúp người nuôi dễ dàng quản lý, theo dõi sức khỏe đàn tôm và giảm tỷ lệ hao hụt trong giai đoạn đầu. Khi chuyển sang ao nuôi thương phẩm, tôm đã đạt kích cỡ lớn hơn nên thời gian nuôi được rút ngắn, giảm áp lực lên môi trường ao nuôi và hạn chế rủi ro do dịch bệnh.

Ngoài ra, công nghệ hai giai đoạn còn cho phép nâng cao mật độ nuôi, tăng năng suất, giảm chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả sử dụng mặt nước. Đặc biệt, lượng nước thải phát sinh thấp hơn so với phương thức nuôi truyền thống, góp phần hạn chế tác động đến môi trường xung quanh.

Trên cơ sở những kết quả đạt được, năm 2026, thực hiện Quyết định số 179/QĐ-SNNMT ngày 19/3/2026 của Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hải Phòng về phê duyệt nhiệm vụ và dự toán kinh phí thực hiện xây dựng mô hình khuyến nông lĩnh vực thủy sản, mới đây Ban Quản lý rừng và Khuyến nông Hải Phòng đã tổ chức bàn giao tôm càng xanh toàn đực giống và vật tư cho các hộ tham gia mô hình “Nuôi tôm càng xanh toàn đực hai giai đoạn theo VietGAP gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm” tại xã An Trường và xã Chấn Hưng. Mô hình được triển khai với quy mô giai đoạn 1 là 1.800 m³ ao ương và giai đoạn 2 là 10.000 m² ao nuôi thương phẩm.

Thời gian tới, cùng với việc theo dõi, hỗ trợ kỹ thuật và giám sát quá trình thực hiện, ngành khuyến nông Hải Phòng sẽ tiếp tục chuyển giao công nghệ và nhân rộng mô hình tại nhiều địa phương, doanh nghiệp và cơ sở nuôi trên địa bàn.

Thùy Khánh