Nan giải chuyện tôm hùm giống

Chưa có đánh giá về bài viết

Vấn đề tôm hùm giống ở nước ta hiện ngày càng nan giải, từ chuyện khan hiếm con giống tự nhiên đến kiểm soát giống ngoại nhập. Khi nhu cầu nuôi ngày càng lớn thì câu chuyện này lại càng trở nên cấp thiết và việc tìm giải pháp để hóa giải vẫn chưa có hồi kết.


Việt Nam vẫn chưa sản xuất nhân tạo được giống tôm hùm

Khan hiếm nguồn giống

Nếu như năm 2010, số lồng nuôi tôm hùm ở khu vực miền Trung là 49.512 lồng thì đến năm 2017 tăng lên 83.852 lồng, nhiều nhất là hai tỉnh Phú Yên, Khánh Hòa. Tổng sản lượng tôm hùm thu được năm 2017 là 1.530 tấn; trong đó Phú Yên chiếm khoảng 500 tấn, Khánh Hòa gần 1.000 tấn.

Theo Sở NN&PTNT Khánh Hòa, bình quân mỗi năm, ngư dân trên địa bàn tỉnh thả nuôi hơn 23.300 lồng tôm hùm, chiếm hơn 40% tổng số lồng nuôi tôm hùm cả nước. Các địa phương tập trung nuôi nhiều là huyện Vạn Ninh, TP Cam Ranh và TP Nha Trang… Còn tại Phú Yên, toàn tỉnh hiện có 29.765 lồng nuôi; sản lượng thu hoạch 680 tấn/năm; giá trị khoảng 1.020 tỷ đồng/năm.

Tuy nhiên, đến nay Việt Nam vẫn chưa sản xuất nhân tạo được giống tôm hùm, vẫn phụ thuộc vào khai thác tự nhiên; nhưng không ổn định do phụ thuộc mùa vụ, diễn biến thời tiết, thay đổi dòng chảy, môi trường biển và thời gian gần đây đang phải đối mặt với tình trạng suy giảm do khai thác quá mức.

Theo kết quả điều tra của Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản III (RIA III), số lượng tôm hùm giống ở Vịnh Nha Trang năm 2016 khoảng 292.700 con (224.500 con tôm hùm bông và 68.200 con tôm hùm xanh). Tuy nhiên, năm 2017 giảm chỉ còn 281.500 con (220.000 con tôm bông và 61.500 con tôm xanh). Tương tự, tại tỉnh Phú Yên, sản lượng khai thác tôm hùm giống toàn tỉnh năm 2016 đạt hơn 1,5 triệu con, nhưng năm 2017 chỉ còn hơn 1,4 triệu con, giảm 30.081 con.

Thông tư số 62/2008/TT-BNN của Bộ NN&PTNT quy định, chỉ được phép khai thác tôm hùm giống có trọng lượng tối thiểu là 160 g và không được phép khai thác tôm hùm bố mẹ từ tháng 4 – 7 hàng năm vì đây là thời điểm tôm hùm sinh sản. Thế nhưng trên thực tế, nghề lặn bắt tôm hùm diễn ra gần như quanh năm và số lượng tôm hùm con bị bắt có kích thước dưới quy định là rất lớn.

Cấp thiết bảo vệ

Để giảm thiểu ảnh hưởng của nghề khai thác tôm hùm giống, nhiều chuyên gia đề xuất: Không nên khai thác tôm bố mẹ vào mùa sinh sản; hạn chế khai thác tôm hùm giống quá nhỏ (tôm trắng), kích thước khai thác phải đạt 3 – 4 cm chiều dài để tăng tỷ lệ sống và chất lượng khi nuôi. Nên phân vùng để khai thác tôm giống theo luân phiên, hạn chế khai thác tôm giống ở các vùng tôm phân bổ tập trung. Nghiêm cấm khai thác bằng bẫy vì ảnh hưởng đến nguồn lợi; không khuyến khích nghề lặn phát triển vì nguy hiểm đến tính mạng và ảnh hưởng đến sức khỏe con người; hạn chế việc sử dụng đèn để dẫn dụ tôm giống, giảm số lượng thuyền khai thác bằng lưới mành… Cần nâng cao nhận thức của người dân về bảo vệ nguồn lợi thủy sản, khai thác có chọn lọc và trách nhiệm nhằm giúp người dân nắm vững các quy định của pháp luật trong khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản; hỗ trợ chuyển đổi hoạt động từ khai thác tự do như lâu nay sang khai thác có tổ chức để quản lý chặt chẽ về phương thức, ngư cụ dùng để khai thác….

Nếu cách đây vài năm người nuôi chủ yếu sử dụng con giống đánh bắt từ tự nhiên thì nay họ đang chuyển sang dùng giống nhập ngoại từ Philippines, Malaysia và Indonesia… Điều đáng nói, các loại con giống này gần như là giống trôi nổi trên thị trường, mất kiểm soát trong kiểm dịch. Để khắc phục tình trạng khan hiếm giống thì việc nhập khẩu nguồn giống tôm hùm từ các nước cũng là giải pháp hữu hiệu, song cần có những biện pháp thắt chặt quản lý dịch bệnh, tránh mang nguồn bệnh trên tôm hùm từ những nơi khác vào vùng biển Việt Nam. Hơn hết, người nuôi nên nâng cao ý thức trong khâu chọn giống, chọn con giống có nguồn gốc rõ ràng và mua tại những cơ sở tuân thủ đúng quy định kiểm dịch của nhà nước. Ngoài ra khi mua giống, người nuôi phải yêu cầu cơ sở kinh doanh chứng minh được chất lượng tôm để hạn chế thấp nhất rủi ro.

Phương Ngọc

Bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Hãy là người đầu tiên bình luận trong bài
error: Content is protected !!