Nâng cao quản lý nghề cá ASEAN

Chưa có đánh giá về bài viết

Nhiều nước ASEAN nhận “thẻ vàng”, thậm chí “thẻ đỏ” từ Liên minh châu Âu (EU) do đánh bắt cá bất hợp pháp, không báo cáo và không được quản lý (IUU); báo động ngành thủy sản toàn vùng đang đứng trước nguy cơ bị sụp đổ nếu không gấp rút thay đổi quản lý nghề cá.


Nguồn lợi thủy sản của Đông Nam Á cần cấp thiết bảo vệ Ảnh: ST

Nguồn lợi biển bị đe dọa

Đông Nam Á là một trong những khu vực biển có hệ sinh thái đa dạng nhất thế giới, nhưng nạn khai thác quá mức và hủy diệt đang đe dọa bền vững nguồn lợi biển. 64% nguồn lợi thủy sản toàn vùng đang đối mặt nguy cơ cạn kiệt từ mức trung bình đến báo động; trong đó Campuchia và Philippines là những khu vực ảnh hưởng nặng nề nhất. Phương thức khai thác hủy diệt thường thấy tại Đông Nam Á là sử dụng chất độc từ thuốc nổ hoặc lựu đạn để bắt cá. Đáng nói, cả hai phương thức khai thác này đều bị cấm ở hầu hết các quốc gia, nhưng vẫn được sử dụng rộng rãi chứng tỏ sự buông lỏng quản lý. 

Quản lý bất cập

Bất cập chính trong quản lý nghề cá tại Đông Nam Á chính là hệ thống luật và quy định khai thác yếu kém tại nhiều quốc gia, cùng đó là sự thiếu hợp tác trong quản lý khai thác giữa các quốc gia và thiếu kiến thức khoa học một cách trầm trọng về hệ sinh thái vùng cũng như sự quan tâm chưa thỏa đáng tới các phương thức nuôi thủy sản thay thế khai thác tự nhiên (như nuôi biển và nuôi thủy sản nước ngọt trong nội địa).

Khi hoạt động cạnh tranh đối với các nguồn tài nguyên biển còn lại tăng cao, các chuyên gia đều cảnh báo, toàn bộ ngành khai thác thủy sản vùng Đông Nam Á sẽ sớm đối diện nguy cơ bị sụp đổ nếu tất cả các quốc gia trong vùng không loại trừ được các phương thức khai thác hủy diệt và giảm khai thác xuống một nửa. Mặc dù, đều nhận thức được nguồn lợi thủy hải sản toàn vùng Đông Nam Á đang bị đe dọa nghiêm trọng, song sự hợp tác giữa các quốc gia trong vấn đề quản lý, thông tin liên quan đến phạm vi và bản chất của các mối đe dọa nguồn lợi nói trên vẫn còn rất hạn chế.

Quyết tâm thay đổi

Ngày 13 – 14/3 vừa qua, Quỹ châu Á (ASF) hợp tác với Sở Nông nghiệp Mỹ, Thái Lan và Trung Quốc triệu tập 80 chuyên gia gồm các nhà ngoại giao, nhà khoa học, nhà hoạt động xã hôi, doanh nghiệp và tổ chức dân sự từ hơn 20 quốc gia trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương tới tham dự diễn đàn vùng ASEAN (AFR) tại Bangkok (Thái Lan) để thảo luận, đánh giá về quản lý khai thác đánh bắt ở phạm vi vùng và đưa ra những đường đi nước bước cụ thể cho các quốc gia này, để khẩn trương chung sức và trao đổi các phương thức khai thác tốt nhất nhằm đảm bảo an ninh lương thực tại Đông Nam Á.

Phiên hội thảo đã mở ra nhiều cơ hội hợp tác từ xây dựng khung luật và tổ chức nhằm cải thiện quản lý khai thác thủy sản và cách thức đấu tranh loại bỏ IUU; tăng cường chia sẻ thông tin và hợp tác khoa học. Đây cũng chính là những yếu tố cơ bản cho sự phát triển chính sách vùng và quốc gia, củng cố sức mạnh liên minh ASEAN trong lĩnh vực khai thác thủy sản, sáng kiến cấp quốc gia về quản lý bền vững nghề cá, quản lý nuôi trồng thủy sản và phát triển công nghệ mới hỗ trợ quản lý khai thác thủy sản bền vững.

Để thay đổi diện mạo nghề cá vùng Đông Nam Á theo hướng bền vững, điều quan trọng nhất đó là các lãnh đạo quốc gia cũng như tổ chức phi chính phủ cần phải thực thi nghiêm túc những chính sách quản lý bền vững mới; đồng bộ khung luật để ban hành chính sách khai thác trên toàn vùng. Sự thắt chặt hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và chia sẻ các phương thức quản lý khai thác cá bền vững tại các quốc gia khác là điều cần thiết. Những nước đã xây dựng được kế hoạch hành động quốc gia trong cuộc chiến chống IUU cũng nên cân đối hệ thống luật để hài hòa với các biện pháp chống IUU chung của toàn vùng. Sự phối hợp ăn khớp trong quản lý khai thác trên toàn vùng được cho là chìa khóa quan trọng để tránh các xung đột pháp lý sau này.

Chia sẻ thông tin giữa các tổ chức liên quan đến quản lý nghề cá trong phạm vi quốc gia và giữa các quốc gia trong vùng cũng là mắt xích quan trọng để cải thiện quản lý khai thác bền vững. Trong cuộc chiến chống IUU gấp rút, toàn vùng Đông Nam Á không còn cách nào khác ngoài tăng cường hợp để quản lý nghề cá bền vững và bảo vệ được ngành thủy sản tiềm năng. 

Mi Lan (Theo Asia Foundation)

Bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Hãy là người đầu tiên bình luận trong bài
error: Content is protected !!