FEAP yêu cầu EU cụ thể hóa mục tiêu phát triển nuôi trồng thủy sản

Ngày 20/10/2026, Ủy ban châu Âu thông qua Chiến lược phát triển nghề cá và nuôi trồng thủy sản đến năm 2040, với định hướng đưa hai lĩnh vực này trở thành trụ cột trong hệ thống thực phẩm bền vững của khối. Chiến lược tập trung thúc đẩy sản xuất, giảm thâm hụt thương mại thủy sản và nâng cao năng lực cạnh tranh. Hiện sản lượng thủy sản khai thác và nuôi trồng của EU chỉ đáp ứng khoảng 38% nhu cầu tiêu thụ tại thị trường này.

Trước đó, từ tháng 3/2026, Ủy ban châu Âu đã khởi động tham vấn công khai để xây dựng chiến lược, với phạm vi bao quát toàn bộ chuỗi giá trị, từ khai thác, nuôi trồng đến chế biến. Các định hướng ban đầu tập trung vào nhu cầu tiêu thụ, nguồn cung, phát triển nhân lực, cơ sở hạ tầng và tài chính. Chiến lược cũng hướng đến giải quyết những thách thức như thiếu hụt lao động kế cận, phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch và nguy cơ gián đoạn nguồn cung.

FEAP đánh giá tích cực định hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, đồng thời xây dựng cơ chế cấp phép thống nhất và linh hoạt hơn đối với hoạt động nuôi trồng thủy sản. Ủy ban châu Âu dự kiến trình đề xuất cải cách trước cuối năm 2027. Theo bà Anna Pyć, Chủ tịch FEAP, hiện nay, quá trình cấp phép cho một cơ sở nuôi trồng thủy sản mới tại EU thường kéo dài từ 5 – 8 năm, gây trở ngại cho hoạt động đầu tư và mở rộng sản xuất. Do đó, FEAP đề nghị các quy định mới phải có tính ràng buộc đối với các quốc gia thành viên, nhằm rút ngắn thời gian cấp phép nhưng vẫn bảo đảm các tiêu chuẩn về môi trường.

Về sử dụng không gian biển, EU định hướng ưu tiên các hoạt động sản xuất thực phẩm, đồng thời tích hợp nuôi trồng thủy sản vào quy hoạch không gian biển đến năm 2040. Đối với nuôi trồng thủy sản nước ngọt, chiến lược chú trọng lồng ghép hoạt động này vào quy hoạch sử dụng đất và quản lý tài nguyên nước. Bên cạnh đó, EU dự kiến mở rộng phạm vi áp dụng quy định ghi nhãn bắt buộc đối với một số sản phẩm thủy sản chế biến và bảo quản, nhằm tăng cường thông tin về nguồn gốc, phương thức sản xuất, giúp người tiêu dùng có thêm cơ sở lựa chọn sản phẩm.

Tuy nhiên, theo FEAP, chiến lược vẫn thiếu các chỉ tiêu cụ thể để bảo đảm mục tiêu tăng trưởng có thể thực hiện trong thực tế. EU chưa xác định sản lượng nuôi trồng thủy sản cần đạt vào năm 2040, mức đóng góp của từng quốc gia thành viên cũng như lộ trình triển khai. Đáng chú ý, định hướng phát triển hiện chủ yếu tập trung vào các đối tượng nuôi có bậc dinh dưỡng thấp như động vật thân mềm và rong biển, trong khi nuôi cá chưa được chú trọng tương xứng. FEAP cho rằng, phát triển nuôi cá là cần thiết để giảm phụ thuộc vào nguồn thủy sản nhập khẩu, đặc biệt đối với các loài như cá hồi vân và cá vược.

Về nguồn lực tài chính, FEAP cho rằng đề xuất ngân sách của EU chưa có khoản hỗ trợ cụ thể dành cho ngành nuôi trồng thủy sản. Dù 2 tỷ euro được bố trí cho các hoạt động thuộc Chính sách nghề cá chung (CFP), lĩnh vực nuôi trồng thủy sản vẫn chưa được phân bổ ngân sách riêng.

Ông Javier Ojeda, Tổng Thư ký FEAP, kêu gọi EU xây dựng mục tiêu sản lượng cá nuôi có tính ràng buộc đến năm 2040, đi kèm lộ trình và các mốc thực hiện cụ thể. Theo ông, đề xuất cải cách quy định dự kiến được trình vào năm 2027 là cơ hội để EU đưa những mục tiêu này vào chính sách. Bên cạnh việc bảo đảm nguồn vốn, EU cần đẩy mạnh cải cách thể chế, tháo gỡ các rào cản pháp lý nhằm tạo điều kiện cho ngành nuôi trồng thủy sản tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Oanh Thảo

(Theo The Fishsite)