Nông dân An Giang làm chủ công nghệ sinh sản nhân tạo cá dứa

Cá dứa (Pangasius kunyit) thuộc họ cá tra, là một trong những loài thủy sản đặc sản có giá trị kinh tế cao tại Đồng bằng sông Cửu Long. Nhờ thịt thơm ngon, giàu dinh dưỡng, cá dứa được thị trường ưa chuộng, mang lại giá trị kinh tế cho người nuôi. Tuy nhiên, việc phát triển nghề nuôi thương phẩm lâu dài đòi hỏi phải giải quyết bài toán nguồn con giống, nhất là giảm sự phụ thuộc vào khai thác từ tự nhiên.

Từ thực tế đó, ông Phạm Thành Chiên, ngụ ấp Phú Thượng 3, xã Chợ Mới đã dành hơn 2 năm nghiên cứu, thử nghiệm kỹ thuật nuôi vỗ cá dứa bố mẹ và cho sinh sản nhân tạo. Đây là quá trình đòi hỏi sự kiên trì bởi cá dứa có những yêu cầu riêng về điều kiện môi trường, chăm sóc và kỹ thuật sinh sản.

Bể ương cá dứa. Ảnh: KNAG

Trong quy trình sản xuất, cá bố mẹ sau khi được nuôi vỗ đạt độ thành thục sẽ được kích thích sinh sản bằng các loại kích dục tố chuyên dùng trong nuôi trồng thủy sản. Trứng sau thụ tinh được theo dõi quá trình phát triển, cá bột sau khi nở tiếp tục đưa vào hệ thống bể ương, chăm sóc qua các giai đoạn cá hương trước khi đạt kích cỡ cá giống.

Để nâng cao hiệu quả sản xuất, cơ sở đặc biệt chú trọng khâu quản lý môi trường nuôi. Các ao được cải tạo, vệ sinh và xử lý theo quy trình; hệ thống cấp, thoát nước được bố trí thuận tiện nhằm kiểm soát các yếu tố như nhiệt độ, độ pH, hàm lượng ôxy hòa tan, đồng thời hạn chế tích tụ chất hữu cơ dưới đáy ao. Đây là những điều kiện quan trọng giúp cá bố mẹ phát triển, thành thục và cá con sinh trưởng ổn định trong giai đoạn ương nuôi.

Kết quả bước đầu cho thấy, với đợt nuôi vỗ 1.000 kg cá bố mẹ, sức sinh sản đạt khoảng 400.000 – 500.000 trứng. Tỷ lệ thụ tinh đạt 60 – 80%, tỷ lệ nở sau 24 giờ đạt 70 – 80% và tỷ lệ sống khoảng 30%. Đáng chú ý, sau quá trình điều chỉnh và hoàn thiện kỹ thuật chăm sóc, tỷ lệ cá bố mẹ thành thục trong ao nuôi đạt trên 80%.

Cá dứa được ương thành công. Ảnh: KNAG

Từ những kết quả này, cơ sở của ông Chiên từng bước ổn định quy trình sản xuất giống. Đến nay, trại giống có khả năng cung ứng trung bình khoảng 1 triệu con cá giống mỗi đợt, với kích cỡ xuất bán phổ biến từ 6 – 7 cm. Cá giống sau giai đoạn ương nuôi có khả năng thích nghi với thức ăn và điều kiện môi trường, tạo nguồn cung phục vụ nhu cầu nuôi thương phẩm.

Thành công của mô hình không chỉ mang lại hướng sản xuất mới cho hộ nuôi tại xã Chợ Mới mà còn có ý nghĩa đối với việc phát triển nghề nuôi cá dứa ở các địa phương trong vùng. Khi nguồn giống nhân tạo từng bước được chủ động, người nuôi có thêm điều kiện lựa chọn con giống, tổ chức sản xuất và mở rộng quy mô nuôi thương phẩm, thay vì phụ thuộc nhiều vào nguồn cá giống khai thác ngoài tự nhiên.

Đặc biệt, việc phát triển sản xuất giống nhân tạo còn góp phần giảm áp lực khai thác cá dứa trong môi trường tự nhiên, hướng đến bảo tồn nguồn lợi thủy sản và phát triển đối tượng nuôi có giá trị kinh tế cao theo hướng bền vững.

Bình Nguyên