Đổi mới chuỗi khai thác, hướng tới nghề cá bền vững

Chưa có đánh giá về bài viết

(TSVN) – Ngày 13/11, tại Khánh Hòa, Trung tâm Khuyến nông quốc gia phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường Khánh Hòa tổ chức Diễn đàn khuyến nông @ nông nghiệp với chủ đề “Giải pháp nâng cao giá trị, phát triển bền vững chuỗi khai thác, bảo quản và chế biến hải sản”. Diễn đàn là dịp để các nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và ngư dân trao đổi kinh nghiệm, đề xuất giải pháp đưa tiến bộ khoa học, công nghệ vào thực tiễn sản xuất.

Công nghệ cải thiện hiệu quả khai thác, bảo quản

Theo ông Đinh Xuân Hùng, đại diện Viện Khoa học Thủy sản Việt Nam, nhiều thiết bị và công nghệ mới đã được ứng dụng trong hoạt động khai thác hải sản, mang lại hiệu quả rõ rệt. Trong đó, việc trang bị tời thủy lực trên tàu cá giúp giảm khoảng 2 lao động, rút ngắn hơn 60% thời gian thu, thả lưới. Hệ thống đèn LED chuyên dụng giúp năng suất nghề lưới vây tăng 1,21 lần, lượng nhiên liệu tiêu thụ giảm 41,6%; đối với nghề lưới chụp, sản lượng tăng 1,28 lần, lợi nhuận cao gấp 2,5 lần so với sử dụng đèn Metal Halide.

Ở khâu bảo quản, công nghệ làm lạnh bằng đá sệt ở nhiệt độ từ -1 đến -2 độ C có khả năng duy trì chất lượng hải sản đến 20 ngày. Đáng chú ý, công nghệ Nano UFB sử dụng bọt khí nitơ siêu nhỏ trong nước biển lạnh tuần hoàn giúp nâng tỷ lệ cá ngừ đạt tiêu chuẩn loại A lên 73%, duy trì độ tươi đến 25 ngày và tiết kiệm 50% lượng nước đá.

Cùng với đó, các thiết bị định vị toàn cầu (GPS), hệ thống thông tin địa lý (GIS), máy dò cá giúp xác định ngư trường, phát hiện đàn cá, lựa chọn hành trình khai thác phù hợp, qua đó giảm thời gian và chi phí tìm kiếm nguồn lợi. Thiết bị lái tự động, hệ thống thông tin liên lạc tầm xa tích hợp định vị vệ tinh cũng hỗ trợ nâng cao khả năng điều hành và bảo đảm an toàn cho tàu cá trên biển.

Các đại biểu tham dự Hội nghị. Ảnh: Báo Nhân dân

Trong bối cảnh yêu cầu chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) ngày càng chặt chẽ, việc ứng dụng hệ thống giám sát hành trình, nhật ký khai thác điện tử và công nghệ truy xuất nguồn gốc còn góp phần minh bạch hoạt động khai thác, đáp ứng yêu cầu quản lý nghề cá và thị trường tiêu thụ.

Tuy nhiên, chi phí đầu tư thiết bị hiện đại vẫn là trở ngại đối với nhiều chủ tàu. Ông Nguyễn Đức Thắng, chủ tàu cá ở phường Bắc Nha Trang cho biết, giá một số thiết bị dò cá có thể lên tới vài tỷ đồng, thậm chí hơn 10 tỷ đồng; hệ thống bảo quản lạnh cũng cần nguồn vốn lớn. Trong khi đó, giá thu mua hải sản chưa phản ánh tương xứng chất lượng sản phẩm, việc phân loại nguyên liệu chưa rõ ràng khiến chủ tàu chưa có nhiều động lực đầu tư nâng cấp thiết bị.

Thực tế này cho thấy, bên cạnh hỗ trợ chuyển giao công nghệ, cần có cơ chế khuyến khích đầu tư phù hợp và tổ chức lại hoạt động thu mua, phân loại hải sản. Khi chất lượng sản phẩm được ghi nhận bằng giá bán, ngư dân mới có thêm cơ sở để mạnh dạn đổi mới phương thức khai thác, bảo quản.

Tăng liên kết, phát triển nghề cá có trách nhiệm

Khánh Hòa hiện có hơn 5.000 tàu cá, trong đó 1.457 tàu có chiều dài từ 15m trở lên, chủ yếu hoạt động khai thác xa bờ. Đây không chỉ là lực lượng tạo sinh kế cho hàng nghìn lao động ven biển mà còn góp phần hiện diện, bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc. Trước những yêu cầu mới về quản lý nghề cá, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và truy xuất nguồn gốc, việc nâng cao hiệu quả khai thác cần được thực hiện đồng bộ từ khâu đánh bắt đến bảo quản, chế biến và tiêu thụ.

Ông Nguyễn Trọng Chánh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Khánh Hòa cho rằng, ứng dụng khoa học, công nghệ là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả mỗi chuyến biển, cải thiện thu nhập cho ngư dân và thúc đẩy phát triển nghề cá theo hướng hiện đại. Địa phương đang chú trọng chuyển giao kỹ thuật, khuyến khích ứng dụng công nghệ mới, xây dựng và nhân rộng các mô hình khai thác an toàn, hiệu quả, gắn với truy xuất nguồn gốc và thực hiện nghiêm các quy định chống khai thác IUU.

Theo ông Chánh, việc tăng cường liên kết giữa các khâu khai thác, sơ chế, thu mua, chế biến và tiêu thụ có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao giá trị sản phẩm. Trong chuỗi liên kết này, doanh nghiệp cần phát huy vai trò dẫn dắt, kết nối nguồn nguyên liệu với nhu cầu chế biến và thị trường, tạo điều kiện để sản phẩm hải sản có chất lượng tốt được tiêu thụ với giá trị tương xứng.

Nhấn mạnh định hướng phát triển nghề cá trong thời gian tới, ông Hoàng Văn Hồng, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia cho biết, phát triển nghề cá bền vững trước hết phải gắn với khai thác có trách nhiệm, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và thực hiện nghiêm các quy định chống khai thác IUU. Việc lựa chọn, ứng dụng công nghệ cần căn cứ vào đặc điểm từng nghề khai thác, quy mô tàu cá và khả năng đầu tư của ngư dân, bảo đảm phù hợp với điều kiện sản xuất thực tế, lấy hiệu quả kinh tế và chất lượng sản phẩm làm mục tiêu.

Ông Hoàng Văn Hồng, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: Báo NN&MT

Theo ông Hồng, thời gian qua, Trung tâm Khuyến nông quốc gia đã triển khai nhiều hoạt động chuyển giao tiến bộ khoa học, công nghệ trong khai thác và bảo quản hải sản. Định hướng thời gian tới, Trung tâm sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương xây dựng, nhân rộng mô hình khuyến ngư; tập trung chuyển giao công nghệ khai thác tiết kiệm nhiên liệu, kỹ thuật bảo quản tiên tiến nhằm giảm tổn thất sau thu hoạch. Cùng với đó là đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, nhật ký khai thác điện tử và truy xuất nguồn gốc, thúc đẩy các mô hình liên kết sản xuất gắn với chế biến, tiêu thụ.

Đáng chú ý, việc kết nối doanh nghiệp, cảng cá với ngư dân cũng được Trung tâm quan tâm nhằm tổ chức tốt hơn hoạt động thu mua, tiêu thụ, từng bước hình thành chuỗi giá trị từ khai thác đến chế biến và thị trường. Đây được xem là giải pháp quan trọng để tiến bộ kỹ thuật không chỉ dừng lại ở việc tăng năng suất khai thác mà còn chuyển hóa thành giá trị kinh tế thực tế cho người sản xuất.

Bình Nguyên 

Bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Hãy là người đầu tiên bình luận trong bài
error: Content is protected !!