Cà Mau tăng tốc nhân rộng mô hình nuôi tôm tuần hoàn công nghệ cao

Ngày 5/8, UBND tỉnh Cà Mau tổ chức hội nghị đẩy nhanh tiến độ phát triển mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh tuần hoàn ít thay nước, an toàn sinh học ứng dụng công nghệ cao (RAS-IMTA) trên địa bàn tỉnh.

Theo báo cáo của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau, việc triển khai kế hoạch nhân rộng mô hình RAS-IMTA thời gian qua đã đạt những kết quả bước đầu tích cực, khẳng định tính khả thi của mô hình nuôi tôm công nghệ cao theo hướng tuần hoàn, ít thay nước và bảo đảm an toàn sinh học. Nhiều mô hình đã được khảo sát, thiết kế, đưa vào vận hành; sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và người nuôi từng bước được hình thành, tạo nền tảng cho quá trình phát triển ngành tôm theo hướng hiện đại và bền vững.

Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu phát triển 1.500 ha nuôi tôm theo kế hoạch, địa phương vẫn phải giải quyết nhiều khó khăn về hạ tầng, nguồn vốn, chất lượng con giống, chuyển giao công nghệ, tổ chức sản xuất và liên kết chuỗi giá trị.

Các đại biểu tham dự Hội nghị. Ảnh: Báo Cà Mau 

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận nhiều giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ nhân rộng mô hình. Nhiều tham luận đã chia sẻ kinh nghiệm triển khai nuôi tôm siêu thâm canh, đánh giá kết quả bước đầu của chương trình phát triển quy mô 1.500 ha, đồng thời đề xuất hoàn thiện quy trình kỹ thuật nuôi tuần hoàn kết hợp đa loài (CTU-RAS), mở rộng ứng dụng công nghệ và phát triển các hình thức liên kết sản xuất gắn với hợp tác xã, doanh nghiệp.

Một trong những nội dung được quan tâm là vai trò của doanh nghiệp trong tổ chức chuỗi liên kết sản xuất. Theo ông Quách Kha Ly, Giám đốc Kinh doanh Công ty TNHH De Heus, doanh nghiệp được giao chủ trì dự án liên kết hỗ trợ phát triển 1.000 ha nuôi tôm thẻ chân trắng công nghệ cao trong giai đoạn 2025-2030.

Ông Ly cho biết, nuôi thủy sản xanh, tuần hoàn và thân thiện với môi trường là xu hướng tất yếu để ngành tôm Việt Nam duy trì lợi thế cạnh tranh trước yêu cầu ngày càng cao của các thị trường nhập khẩu. Từ cuối năm 2024, De Heus đã phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau cùng các đơn vị chuyển giao công nghệ triển khai mô hình RAS-IMTA trên địa bàn tỉnh.

Đến nay, doanh nghiệp đã khảo sát hơn 1.000 ha; diện tích người dân đăng ký tìm hiểu mô hình đạt 356 ha. Trong đó, 133,2 ha đã chính thức tham gia, được thiết kế hệ thống RAS và triển khai theo đúng quy trình kỹ thuật; 65,4 ha đang trong giai đoạn chuẩn bị, nâng tổng diện tích đã và sẽ triển khai lên gần 200 ha. Phần diện tích còn lại tiếp tục được khảo sát để từng bước hoàn thành mục tiêu 1.000 ha trong giai đoạn 2025-2030.

Theo kết quả đánh giá sau hai vụ nuôi liên tiếp tại các mô hình thí điểm quy mô 100 ha, mô hình RAS-IMTA cho thấy hiệu quả kinh tế nổi bật. Tôm được nuôi với mật độ trung bình 180 con/m², thời gian nuôi khoảng 85 ngày, tỷ lệ sống đạt 72%, năng suất bình quân 35,3 tấn/ha/vụ. Lợi nhuận đạt khoảng 1,076 tỷ đồng/ha/vụ, tương đương tỷ suất lợi nhuận 60,8%.

Đáng chú ý, mô hình hạn chế tối đa việc sử dụng hóa chất, kháng sinh và giảm lượng nước thải ra môi trường, đáp ứng các tiêu chí để hướng tới những chứng nhận quốc tế như ASC và BAP. Tỷ lệ thành công của các hộ nuôi áp dụng mô hình nhiều vụ đạt trên 80%, tạo cơ sở để địa phương tiếp tục mở rộng sản xuất trong thời gian tới.

Mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh tuần hoàn ít thay nước. Ảnh: Báo Cà Mau 

Đại diện Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn tỉnh Cà Mau cho rằng, để mô hình phát triển bền vững cần tiếp tục tổ chức lại sản xuất theo hướng tập trung, nâng cao hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã, xây dựng chuỗi liên kết giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ, đồng thời hoàn thiện cơ chế hỗ trợ, xây dựng thương hiệu và quảng bá sản phẩm tôm nuôi theo mô hình RAS-IMTA trên thị trường trong và ngoài nước.

Theo đánh giá của Trung tâm Khuyến nông tỉnh, mặc dù người dân quan tâm đến mô hình mới, song không ít hộ nuôi vẫn còn hạn chế trong việc tiếp cận công nghệ, quản lý quy trình kỹ thuật, ghi chép nhật ký sản xuất, theo dõi dữ liệu môi trường và sử dụng các thiết bị số. Đây được xem là thách thức khi ngành thủy sản đang thúc đẩy chuyển đổi số và quản lý nuôi trồng theo hướng thông minh.

Để hoàn thành mục tiêu phát triển 1.500 ha nuôi tôm công nghệ cao, các đại biểu thống nhất, cần tập trung vào bốn nhóm giải pháp trọng tâm gồm hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ đầu tư và tín dụng; xây dựng thêm các mô hình trình diễn phục vụ chuyển giao kỹ thuật; đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao năng lực vận hành các hệ thống RAS-IMTA, RAS-CTU; đồng thời tăng cường liên kết chuỗi từ cung ứng vật tư đầu vào, tổ chức sản xuất đến chế biến, tiêu thụ và truy xuất nguồn gốc.

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử khẳng định, mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh tuần hoàn ít thay nước, an toàn sinh học ứng dụng công nghệ cao đang chứng minh là hướng đi phù hợp để ngành tôm Cà Mau phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường xuất khẩu.

Lãnh đạo UBND tỉnh đánh giá cao sự tham gia của các doanh nghiệp trong việc hỗ trợ địa phương, hợp tác xã và người nuôi về kỹ thuật, con giống, thức ăn, tín dụng cũng như cam kết đồng hành nhân rộng mô hình trong thời gian tới.

Theo ông Lê Văn Sử, nông nghiệp hiện đóng góp gần 40% GRDP của tỉnh, trong đó thủy sản chiếm gần 90% giá trị của khu vực nông, lâm, thủy sản. Vì vậy, phát triển nuôi tôm công nghệ cao không chỉ góp phần nâng cao giá trị ngành hàng thủy sản, thúc đẩy xuất khẩu mà còn tạo tiền đề để ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ vào nhiều lĩnh vực nông nghiệp khác.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị các doanh nghiệp, tổ chức tín dụng và các đơn vị liên kết tiếp tục hỗ trợ địa phương, hợp tác xã và người nuôi về vốn, kỹ thuật, quy trình sản xuất nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai mô hình theo kế hoạch. Đồng thời bày tỏ tin tưởng với sự đồng hành của doanh nghiệp, các nhà khoa học và người nuôi, mô hình RAS-IMTA sẽ sớm được nhân rộng, góp phần nâng cao giá trị gia tăng, xây dựng ngành tôm Cà Mau phát triển hiện đại, xanh, bền vững và tiếp tục khẳng định vị thế trung tâm ngành tôm của cả nước.

Nguyệt An