Đài Loan siết kiểm soát hàng hóa liên quan đến lao động cưỡng bức

Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) vừa ban hành Công văn số 1211/XNK-THCS, thông tin đến các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp xuất khẩu sang Đài Loan về cơ chế hạn chế nhập khẩu hàng hóa liên quan đến lao động cưỡng bức.

Theo nội dung công văn, ngày 30/7/2026, Cơ quan Quản lý kinh tế Đài Loan (MOEA) và Cơ quan Quản lý lao động Đài Loan (MOL) đã ban hành hai văn bản hướng dẫn về việc hạn chế nhập khẩu hàng hóa liên quan đến lao động cưỡng bức và thẩm định hàng hóa do lao động cưỡng bức sản xuất. Hai văn bản này hình thành cơ chế pháp lý thống nhất để tiếp nhận thông tin từ các quốc gia đối tác, thẩm định, áp dụng biện pháp hạn chế nhập khẩu và phối hợp liên đối với hàng hóa bị nghi ngờ khai thác, sản xuất hoặc chế tạo bằng lao động cưỡng bức.

Việt Nam có nhiều tiềm năng xuất khẩu thủy sản sang thị trường Đài Loan. Ảnh: VASEP

Cơ chế mới thiết lập quy trình phối hợp giữa các cơ quan chức năng Đài Loan trong việc tiếp nhận thông tin, xác minh hàng hóa có nguy cơ liên quan đến lao động cưỡng bức và áp dụng các biện pháp kiểm soát nhập khẩu. Trong đó, phạm vi kiểm soát không chỉ bao gồm hoạt động nhập khẩu thông thường mà còn mở rộng đến hàng hóa được đưa vào các khu thương mại tự do của Đài Loan. Đối với những mặt hàng thuộc diện kiểm soát, cơ quan quản lý chuyên ngành có thể yêu cầu phê duyệt trước khi hàng hóa được đưa vào các khu vực này.

Đặc biệt, trong cơ chế mới là việc thành lập Hội đồng thẩm định hạn chế nhập khẩu hàng hóa liên ngành. Hội đồng có nhiệm vụ xem xét thông tin do các quốc gia đối tác cung cấp, xác định thực thể và hàng hóa có liên quan đến lao động cưỡng bức, đồng thời quyết định việc áp dụng hoặc dỡ bỏ các biện pháp hạn chế nhập khẩu.

Sau khi tiếp nhận thông tin về những thực thể hoặc hàng hóa có nguy cơ liên quan đến lao động cưỡng bức, MOEA sẽ chuyển thông tin cho MOL để xử lý. MOL có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan liên quan, xác định cơ quan quản lý chuyên ngành và tổ chức thẩm định. Trong quá trình này, các thành viên thường trực có thể quyết định áp dụng biện pháp hạn chế nhập khẩu tạm thời đối với những thực thể và hàng hóa có nguy cơ liên quan đến lao động cưỡng bức.

Đối với quá trình thẩm định chính thức, trong vòng 30 ngày kể từ khi nhận được thông tin xác định hàng hóa có liên quan đến lao động cưỡng bức, Hội đồng phải tổ chức cuộc họp để đưa ra quyết định hoặc kết luận đề nghị. Và trong thời hạn 5 ngày kể từ khi Hội đồng thông qua nghị quyết, MOL sẽ chuyển kết quả đến MOEA và cơ quan quản lý chuyên ngành để ban hành thông báo hạn chế hoặc bãi bỏ hạn chế nhập khẩu.

Trước tình hình trên, Cục Xuất nhập khẩu xin thông tin và khuyến nghị các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp xuất khẩu sang thị trường Đài Loan, đặc biệt trong các ngành hàng có nguy cơ cao như dệt may, da giày, thủy sản, nông sản và các ngành sử dụng nhiều nguyên liệu nhập khẩu, chủ động theo dõi, cập nhật các quy định và yêu cầu mới của Đài Loan liên quan đến lao động cưỡng bức để nắm bắt các yêu cầu cụ thể về hồ sơ, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm trong chuỗi cung ứng, qua đó kịp thời điều chỉnh hoạt động sản xuất, thu mua và xuất khẩu, hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình thông quan và duy trì ổn định thị trường xuất khẩu. Đồng thời, tăng cường quản lý và luu trữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ về nguồn gốc nguyên liệu, quá trình sản xuất, điều kiện lao động và quan hệ với các nhà cung cấp để có thể cung cấp thông tin, giải trình khi cơ quan có thẩm quyền hoặc đối tác yêu cầu.

Đài Loan là một trong những thị trường xuất khẩu thủy sản của Việt Nam. Trong bối cảnh ngành hàng này đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường, việc đáp ứng các yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), năm 2025, Việt Nam trở thành nguồn cung thủy sản lớn thứ tư cho thị trường Đài Loan, chiếm khoảng 9% thị phần nhập khẩu thủy sản của nước này. Đến nay, đã có 778 doanh nghiệp thủy sản Việt Nam được Cơ quan quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Đài Loan (TFDA) công nhận đủ điều kiện xuất khẩu vào thị trường Đài Loan.

Ở một số nhóm hàng cụ thể, Đài Loan cũng là thị trường rất đáng quan tâm. Theo thông tin từ VASEP, trong 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu hàu của Việt Nam sang Đài Loan đạt gần 5 triệu USD, tăng 93% so với cùng kỳ năm 2025 và chiếm khoảng 83% tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này. Hiện, nước ta vẫn có nhiều cơ hội mở rộng thị phần thủy sản tại Đài Loan.

Phạm Thu