Dựng nghiệp từ những lồng cá trên hồ

Hồ Định Bình nằm trên địa bàn xã Vĩnh Thạnh, tỉnh Gia Lai, đi vào vận hành từ năm 2009, có dung tích khoảng 226 triệu m³ và mặt hồ rộng khoảng 1.200 ha. Với diện tích mặt nước lớn, hồ tạo điều kiện thuận lợi để phát triển nghề cá lồng và các hoạt động thủy sản nước ngọt, góp phần đa dạng sinh kế cho người dân địa phương.

Tận dụng lợi thế này, nhiều hộ dân trên địa bàn đã phát triển nghề nuôi cá lồng bè, mang lại thu nhập ổn định. Trong số đó, mô hình nuôi cá điêu hồng của ông Nguyễn Nga là một điển hình.

Mỗi buổi sáng, công việc quen thuộc của ông Nga trên hồ Định Bình là kiểm tra lồng, quan sát đàn cá rồi cho ăn theo cữ. Công việc được lặp lại hằng ngày, nhưng theo ông, chỉ cần chủ quan ở một khâu, cả vụ sản xuất đều có thể gặp rủi ro.

Sau nhiều năm gắn bó, gia đình ông Nga hiện có 30 ô lồng, trong đó 25 ô dành cho cá điêu hồng. Ảnh: Báo Gia Lai

Điểm ông Nga đánh giá cao ở mô hình này là công việc có thể chủ động theo thời gian. Thức ăn công nghiệp được sử dụng theo từng cữ, người nuôi căn cứ sức ăn và tình trạng đàn cá để điều chỉnh lượng cho phù hợp. So với chăn nuôi gia súc, công việc nhẹ hơn, song người nuôi vẫn phải thường xuyên kiểm tra lồng, theo dõi môi trường và sức khỏe cá để kịp thời xử lý khi có bất thường.

Đặc biệt, do lồng bè được đặt trực tiếp trên mặt hồ, hoạt động sản xuất vẫn phụ thuộc khá lớn vào diễn biến thời tiết, nhất là trong mùa mưa bão. Trận bão số 13 năm 2025 từng khiến nhiều lồng cá của gia đình ông bị hư hỏng, cá thất thoát, gần như mất trắng thành quả tích lũy. Sau thiệt hại, gia đình nhận được sự hỗ trợ của địa phương và ngành chức năng để sửa chữa lồng bè, bổ sung con giống và khôi phục sản xuất.

Những biến động đó càng cho thấy nghề cá lồng không chỉ cần vốn mà còn đòi hỏi sự kiên trì và kinh nghiệm. Với ông Nga, sau mỗi vụ, việc tích lũy kinh nghiệm, điều chỉnh cách chăm sóc và chủ động ứng phó với những rủi ro là yếu tố quan trọng để duy trì nghề lâu dài.

Sau nhiều năm gắn bó, gia đình ông hiện có 30 ô lồng, trong đó 25 ô dành cho cá điêu hồng. Mỗi vụ, hơn 1 tấn cá giống được thả xuống hồ. Sau khoảng 6 – 7 tháng, cá đạt kích cỡ thương phẩm, cho sản lượng khoảng 50 – 60 tấn. Với giá bán bình quân 52.000 đồng/kg, doanh thu mỗi vụ đạt khoảng 3 tỷ đồng, tạo nguồn thu đáng kể cho gia đình.

Hiệu quả từ những mô hình như ông Nga góp phần thúc đẩy nghề cá lồng trên hồ Định Bình phát triển. Bắt đầu với vài lồng bè vào năm 2011, đến nay hồ có khoảng 390 ô lồng, tổng thể tích hơn 22.000 m³, với 24 hộ tham gia. Sản lượng đạt khoảng 600 – 700 tấn/năm, trong đó cá điêu hồng chiếm gần 90%, bên cạnh cá lăng đuôi đỏ, thát lát, trê lai, cá lóc…

Cùng với quy mô sản xuất tăng lên, vấn đề đầu ra cũng được địa phương quan tâm. Thời gian qua, địa phương phối hợp với doanh nghiệp mở rộng thị trường tiêu thụ, từng bước đưa sản phẩm cá điêu hồng tiếp cận các kênh chế biến và xuất khẩu. Đầu năm 2026, gần 39 tấn cá nguyên liệu được thu mua, chế biến thành khoảng 8 tấn cá điêu hồng đông lạnh xuất khẩu sang Nhật Bản.

Từ những lồng bè ban đầu, nghề cá trên hồ Định Bình đang từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung, gắn sản xuất với thị trường tiêu thụ. Với những hộ có kinh nghiệm như ông Nga, đây không chỉ là kế sinh nhai mà còn là hướng phát triển kinh tế dựa trên lợi thế mặt nước, góp phần duy trì và mở rộng nghề cá lồng tại địa phương.

Lê Loan