Nuôi hàu đại dương – hướng sinh kế mới trên sông Rào Cái

Tại xã Thạch Khê, với lợi thế vùng bãi triều rộng, môi trường nước ổn định, giàu dinh dưỡng, hàm lượng phù sa và sinh vật phù du dồi dào, địa phương đang từng bước phát triển nuôi hàu theo hướng hàng hóa, mang lại hiệu quả kinh tế khá cao.

Sau nhiều năm nuôi cá lồng bè nhưng hiệu quả không cao, ông Hoàng Văn Đào ở thôn Đình Hòe, xã Thạch Khê đã mạnh dạn chuyển sang nuôi hàu. Trên diện tích được quy hoạch hơn 1 ha, ông đã làm gần 15 bè nuôi theo hình thức treo dây trên sông Cửa Sót.

Ông Đào chia sẻ: “Mặc dù chi phí đầu tư ban đầu khá lớn nhưng kỹ thuật nuôi hàu không quá phức tạp, nhu cầu nhân công ít. Hàu sử dụng nguồn phù du tự nhiên trong dòng nước làm thức ăn nên rất phù hợp với điều kiện tự nhiên của khu vực này. Đây cũng là loài có khả năng lọc nước, góp phần cải thiện môi trường sinh thái và tạo nơi cư trú cho nhiều loài thủy sản khác nên tôi sẽ tiếp tục phát triển, mở rộng quy mô trong thời gian tới”.

Theo ông Đào, điểm hấp dẫn nhất của nghề này là không phải mua thức ăn cho hàu. Suốt chu kỳ nuôi kéo dài 8-10 tháng, hàu phát triển nhờ nguồn phù du tự nhiên theo dòng thủy triều. Người nuôi chủ yếu theo dõi môi trường nước, thủy triều và vệ sinh bè. Nếu nguồn nước ổn định thì hàu tự lớn. 

Mỗi vụ, gia đình ông Hoàng Văn Đào ở thôn Đình Hòe, xã Thạch Khê xuất bán hàng tấn hàu thương phẩm

 Nhờ tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên, chi phí sản xuất được giảm đáng kể so với nhiều mô hình nuôi trồng thủy sản khác. Hiện, gia đình ông chủ yếu thả nuôi hàu đại dương, có kích thước lớn, chúng sinh trưởng phát triển nhanh, có thể bán nguyên vỏ nên giá trị cao. Mỗi vụ nuôi, ông Đào thu hoạch hang chục tấn hàu. Những dây hàu loại đẹp được thương lái thu mua với giá khoảng 250.000 đồng/dây, còn hàu đại dương loại 1 bán sau khi tách vỏ có giá bán khoảng 30.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, mỗi năm gia đình ông có thu nhập từ 400-500 triệu đồng. 

Cũng hưởng lợi từ sông Rào Cái chảy qua, nhiều hộ dân ở Tổ dân phố Đồng Môn, phường Trần Phú đã đầu tư nuôi hàu đem lại thu nhập cao. Trong đó, điển hình có mô hình nuôi hàu đại dương trên bè nổi quy mô lớn của anh Nguyễn Tiến Dũng.

Anh Dũng chia sẻ: Khu vực ở TDP Đồng Môn có sông Rào Cái chảy qua với diện tích mặt nước rộng lớn, thủy triều lên xuống thường xuyên nên có rất nhiều lợi thế để phát triển nuôi trồng một số loài nhuyễn thể có giá trị kinh tế cao, đặc biệt là hàu đại dương. Tôi đã ấp ủ dự định thử sức với loài nuôi này từ rất lâu, qua tìm hiểu, tham quan các mô hình nuôi hàu đại dương ở tỉnh Quảng Ninh, Hưng Yên. Nhờ được lãnh đạo địa phương, phòng chuyên môn quan tâm động viên, hỗ trợ đã giúp tôi tự tin triển khai mô hình một cách bài bản, đảm bảo quy trình kỹ thuật”

Toàn bộ diện tích nuôi rộng gần 2 ha, anh đầu tư 100 bè nổi và thả 50 vạn con giống theo quy trình treo dây trên sông Rào Cái. “Đây là năm thứ 2 tôi thử sức với mô hình này. Đối với mô hình này, mặc dù đầu tư ban đầu khá cao nhưng không đòi hỏi quá cao về quy trình kỹ thuật, nhân công. Cùng với đó, giống hàu đại dương thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên ở khu vực sông Rào Cái và có tốc độ sinh trưởng nhanh nên hiệu quả kinh tế đem lại cao hơn so với nhiều giống hàu khác Thức ăn của hàu đại dương là phù du từ dòng nước nên vừa tận dụng lợi thế của dòng sông và đảm bảo con nuôi tuân thủ quy trình tự nhiên, gần như không tác động đến môi trường. Hàu đại dương nuôi trong 7-8 tháng là có thể thu hoạch, thị trường rất lớn, nhất là vào cao điểm du lịch. Mỗi vụ nuôi, sau khi trừ chi phí chúng tôi có lãi khoảng 500 triệu đồng” – anh Dũng chia sẻ thêm.

Hình 2- Nuôi hàu trên bè treo dây không tốn chi phí thức ăn, chủ yếu là đầu tư giàn treo và nhân công.

Rào Cái là con sông  bắt nguồn từ hồ Kẻ Gỗ, chảy qua địa bàn các huyện: Cẩm Xuyên, Thạch Hà, TP. Hà Tĩnh (cũ), trong đó có xã Thạch Khê, phường Trần Phú hiện nay và đổ ra biển qua cửa Sót. Sông có chiều dài 29 km, diện tích mặt nước khá lớn, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển nuôi trồng thủy sản.

Sau sáp nhập, cùng với nhiều địa phương khác, phường Trần Phú và xã Thạch Khê là hai địa phương hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển nuôi trồng thủy sản. Đáng chú ý, lợi thế vùng nước lợ trên sông Rào Cái đang được khai thác hiệu quả, trở thành nền tảng để người dân mở rộng nghề nuôi nhuyễn thể theo hướng tập trung, quy mô lớn, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng mặt nước, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập.

Ông Nguyễn Hoàng Thịnh – Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Thạch Khê, cho biết:  Hiện địa phương có hàng chục hộ nuôi hàu trên sông này. Mô hình này bước đầu mang lại hiệu quả khả quan nhờ tận dụng điều kiện tự nhiên của vùng cửa sông. Ngoài con hàu, người dân còn kết hợp nuôi vẹm và một số loài thủy sản khác, góp phần nâng cao giá trị kinh tế trên cùng diện tích mặt nước. Dù chi phí đầu tư ban đầu khá lớn, có hộ phải đầu tư hàng trăm đến  hàng tỷ đồng, nhưng hiệu quả kinh tế mang lại rất tích cực, có những hộ thu tiền tỷ sau một vụ nuôi. 

Trên cơ sở kết quả này, địa phương sẽ khuyến khích người dân khai thác hiệu quả khoảng 16km sông Rào Cái để mở rộng nuôi trồng thủy sản, khuyến khích người dân ứng dụng khoa học kỹ thuật, mở rộng sản xuất, hướng tới hình thành vùng nuôi tập trung và phát huy lợi thế vùng cửa sông”.

Nguyễn Hoàn