Rút ngắn thời gian cấp phép nhập khẩu thủy sản sống

Ngày 25/6/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Văn bản hợp nhất số 71/VBHN-BNNMT hợp nhất Thông tư quy định trình tự, thủ tục đánh giá rủi ro và cấp phép nhập khẩu thủy sản sống. Văn bản được hợp nhất trên cơ sở Thông tư số 25/2018/TT-BNNPTNT cùng các nội dung sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 01/2022/TT-BNNPTNT và Thông tư số 17/2026/TT-BNNMT.

Theo quy định, việc đánh giá rủi ro và cấp phép áp dụng đối với các loài thủy sản sống chưa có tên trong Danh mục loài thủy sản được phép kinh doanh tại Việt Nam khi nhập khẩu để làm thực phẩm, làm cảnh, giải trí, trưng bày tại hội chợ, triển lãm hoặc phục vụ nghiên cứu khoa học. Đối tượng áp dụng là các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động nhập khẩu, vận chuyển, nuôi giữ, chế biến và sử dụng các loài thủy sản này.

Giám sát chặt chẽ việc nhập khẩu, vận chuyển và nuôi giữ một số loài thủy sản sống. Ảnh: Tepbac

Thông tư quy định hai nhóm trường hợp được cấp phép. Trong đó, những loài thủy sản sống lần đầu nhập khẩu để làm thực phẩm, làm cảnh hoặc giải trí phải thực hiện đánh giá rủi ro trước khi được cấp phép. Ngược lại, các loài đã được đánh giá rủi ro trước đó hoặc nhập khẩu phục vụ nghiên cứu khoa học, hội chợ, triển lãm sẽ được thực hiện theo thủ tục cấp phép không phải đánh giá rủi ro.

Văn bản hợp nhất cũng thực hiện đơn giản hóa thủ tục hành chính và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Cụ thể, đối với trường hợp phải đánh giá rủi ro, sau khi hồ sơ hợp lệ được tiếp nhận, Cục Thủy sản và Kiểm ngư sẽ tổ chức đánh giá rủi ro và cấp giấy phép trong thời hạn tối đa 28 ngày, rút ngắn 2 ngày so với quy định trước đây. Hồ sơ có thể được nộp trực tiếp tại Bộ phận Một cửa, qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc qua dịch vụ bưu chính công ích.

Đối với các trường hợp không phải đánh giá rủi ro, thời gian cấp giấy phép được quy định không quá 7 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Bên cạnh đó, thời gian cấp lại giấy phép khi bị mất, hỏng hoặc thay đổi một số thông tin như nhà xuất khẩu, cửa khẩu nhập, kích cỡ loài thủy sản hay địa chỉ của tổ chức, cá nhân nhập khẩu cũng được rút xuống còn 2 ngày làm việc.

Ngoài ra, văn bản mới này cũng cập nhật nhiều quy định phù hợp với quá trình chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính. Theo đó, hồ sơ và kết quả giải quyết có thể được tiếp nhận, trả thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, góp phần giảm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp và người dân.

Về vấn đề kiểm soát rủi ro sinh học, Thông tư tập trung xem xét khả năng thích nghi của loài nhập khẩu trong điều kiện môi trường Việt Nam, nguy cơ trở thành loài xâm hại, khả năng cạnh tranh với loài bản địa, nguy cơ lai tạp và phát tán dịch bệnh đối với thủy sản cũng như con người. Việc đánh giá được thực hiện trên cơ sở hồ sơ doanh nghiệp cung cấp kết hợp với các công trình nghiên cứu khoa học, cảnh báo của cơ quan có thẩm quyền trong nước và quốc tế cùng các quy định pháp luật hiện hành.

Thông tư cũng quy định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý và tổ chức, cá nhân nhập khẩu. Theo đó, Cục Thủy sản và Kiểm ngư có trách nhiệm công khai danh sách các loài đã được đánh giá rủi ro, chủ trì kiểm tra, giám sát và hướng dẫn xử lý khi phát hiện loài xâm hại hoặc nguy cơ phát sinh dịch bệnh.

Cơ quan quản lý nhà nước về thủy sản cấp tỉnh thực hiện kiểm tra, giám sát định kỳ cơ sở nhập khẩu thủy sản sống không quá 01 lần trong thời gian hiệu lực của Giấy phép nhập khẩu dựa trên kế hoạch kiểm soát thủy sản sống hoặc kiểm tra đột xuất cơ sở nhập khẩu thủy sản sống khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm.

Trong khi đó, tổ chức, cá nhân nhập khẩu phải thực hiện đầy đủ các biện pháp kiểm soát đã được phê duyệt, không để thủy sản sống phát tán ra môi trường tự nhiên và phải báo cáo ngay cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu sinh sản, thoát ra ngoài hoặc phát sinh nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường, đa dạng sinh học. Đồng thời, tuân thủ nghiêm các biện pháp kiểm soát rủi ro tại kế hoạch kiểm soát thủy sản sống hoặc phương án xử lý sau khi kết thúc hội chợ, triển lãm đã được phê duyệt. Chấp hành yêu cầu của cơ quan thẩm quyền khi phát hiện bằng chứng thủy sản sống là loài xâm hại hoặc có nguy cơ xâm hại hoặc có dịch bệnh xảy ra tại quốc gia xuất xứ, quốc gia xuất khẩu.

Theo quy định chuyển tiếp, các hồ sơ đã được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận nhưng chưa giải quyết trước thời điểm Thông tư số 17/2026/TT-BNNMT có hiệu lực sẽ tiếp tục được xử lý theo quy định tại thời điểm tiếp nhận, trừ trường hợp tổ chức, cá nhân có đề nghị áp dụng quy định mới. Các giấy phép đã được cấp và còn hiệu lực tiếp tục được sử dụng đến hết thời hạn ghi trên giấy phép.

Bảo Hân