(TSVN) – Trong bối cảnh ngành thủy sản đang hướng tới phát triển theo hướng hiện đại, an toàn sinh học và có khả năng truy xuất nguồn gốc, việc tăng cường quản lý hoạt động sản xuất, ương dưỡng, xuất nhập khẩu và kinh doanh con giống trở thành yêu cầu cấp thiết.
Ngày 29/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 246/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, nhằm tăng tính răn đe và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh giống thủy sản.
Hệ thống chế tài đối với các vi phạm trong lĩnh vực giống thủy sản ngày càng chặt chẽ. Ảnh: Vũ Mưa
Theo quy định tại Nghị định 246/2026/NĐ-CP, các hành vi vi phạm trong quá trình sản xuất, ương dưỡng và khảo nghiệm giống thủy sản được quy định với nhiều mức xử phạt khác nhau, tương ứng với tính chất và mức độ vi phạm.
Ở nhóm vi phạm ít nghiêm trọng, mức phạt từ 3 – 5 triệu đồng được áp dụng đối với các hành vi như không báo cáo hoặc cập nhật đầy đủ thông tin về hoạt động sản xuất, ương dưỡng giống; không thông báo việc sử dụng giống thủy sản bố mẹ theo quy định; hoặc không ghi chép, lưu giữ đầy đủ hồ sơ phục vụ truy xuất nguồn gốc.
Đối với các hành vi ảnh hưởng trực tiếp đến điều kiện sản xuất, mức xử phạt được nâng lên từ 10 – 15 triệu đồng nếu cơ sở không tuân thủ thời hạn sử dụng giống bố mẹ; không duy trì các điều kiện sản xuất, ương dưỡng theo quy định; hoặc hoạt động không đúng nội dung được ghi trong Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, ương dưỡng giống thủy sản.
Mức xử phạt từ 15 – 20 triệu đồng đối với các vi phạm liên quan đến sản xuất giống thủy sản bố mẹ hoặc hoạt động sản xuất giống không có Giấy chứng nhận đủ điều kiện theo quy định. Đối với cơ sở sản xuất giống bố mẹ của các đối tượng thủy sản nuôi chủ lực, hành vi hoạt động khi chưa được cấp Giấy chứng nhận có thể bị xử phạt tới 30 – 40 triệu đồng; trong khi cơ sở sản xuất giống bố mẹ của các đối tượng khác bị phạt từ 20 – 30 triệu đồng.
Ngoài ra, hành vi sản xuất hoặc ương dưỡng giống thủy sản không thuộc Danh mục loài được phép kinh doanh tại Việt Nam, khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép hoặc chưa được công nhận, sẽ bị xử phạt từ 40 – 50 triệu đồng. Ngoài tiền phạt, cơ sở còn có thể bị đình chỉ hoạt động sản xuất, ương dưỡng từ 1 – 3 tháng.
Bên cạnh các hình thức xử phạt chính, cơ quan quản lý còn áp dụng nhiều biện pháp khắc phục hậu quả như buộc cơ sở thực hiện đầy đủ các điều kiện sản xuất theo quy định; buộc chuyển đổi mục đích sử dụng đối với giống vi phạm hoặc tiêu hủy nếu không đủ điều kiện chuyển đổi.
Theo quy định, tổ chức, cá nhân xuất khẩu giống thủy sản thuộc danh mục xuất khẩu có điều kiện nhưng không đáp ứng các yêu cầu theo quy định, hoặc nhập khẩu giống phục vụ khảo nghiệm, nghiên cứu, trưng bày không đúng mục đích hoặc quá thời hạn giấy phép sẽ bị xử phạt từ 30 – 40 triệu đồng. Trường hợp nhập khẩu giống thủy sản không có tên trong Danh mục loài được phép kinh doanh tại Việt Nam mà chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép, mức xử phạt tăng lên từ 40 – 50 triệu đồng.
Ngoài hình thức xử phạt bằng tiền, các biện pháp khắc phục hậu quả cũng được áp dụng nghiêm ngặt. Tùy từng trường hợp, cơ sở vi phạm có thể bị buộc thả giống còn sống trở lại môi trường tự nhiên, chuyển đổi mục đích sử dụng, tái xuất hoặc tiêu hủy toàn bộ lô giống vi phạm nếu không đủ điều kiện xử lý theo quy định.
Về đặt tên giống thủy sản, hành vi đặt tên giống không đúng quy định sẽ bị xử phạt từ 10 – 20 triệu đồng. Đồng thời, tổ chức, cá nhân vi phạm phải loại bỏ toàn bộ các yếu tố vi phạm trên nhãn hàng hóa, bao bì, phương tiện kinh doanh và các tài liệu liên quan nhằm tránh gây nhầm lẫn cho người sản xuất và người tiêu dùng.
Bảo Hân