Tạo sức lan tỏa từ mô hình nuôi ngao hai cùi

Mô hình nuôi thương phẩm ngao hai cùi (Tapes conspersus) gắn với tiêu thụ sản phẩm được triển khai trong khuôn khổ Dự án Khuyến nông Trung ương giai đoạn 2024-2026 do Trường Cao đẳng Kinh tế, Kỹ thuật và Thủy sản chủ trì. Dự án xây dựng 4 mô hình tại Quảng Ninh và Khánh Hòa, với tổng quy mô 25.600 m², 128.000 lồng nuôi.

Sau khoảng 12 tháng, ngao đạt khối lượng trung bình 34,1 g/con, tỷ lệ sống 62,25%, năng suất 6,33 kg/m², tổng sản lượng khoảng 162 tấn. Tỷ suất lợi nhuận đạt trên 50%; sản phẩm được liên kết tiêu thụ.

Trong quá trình triển khai, hệ thống khuyến nông tham gia xuyên suốt, từ lựa chọn địa điểm, hộ nuôi đến tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật, theo dõi quá trình sản xuất và kết nối tiêu thụ. Ở cấp Trung ương, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia thực hiện quản lý, điều phối, kiểm tra tiến độ và phối hợp xử lý các vấn đề phát sinh. Tại cơ sở, cán bộ khuyến nông và cán bộ kỹ thuật trực tiếp đồng hành với người nuôi. Từ chuẩn bị bãi, lồng nuôi, lựa chọn và vận chuyển giống, thả giống đến quản lý môi trường, chăm sóc, thu hoạch và hạch toán hiệu quả kinh tế, từng khâu đều được hướng dẫn, theo dõi.

Đặc biệt, trong điều kiện thời tiết hoặc môi trường diễn biến bất lợi, sự đồng hành tại cơ sở càng có ý nghĩa. Việc theo dõi các chỉ tiêu môi trường, hướng dẫn vệ sinh vùng nuôi và xử lý kịp thời những tình huống phát sinh góp phần hạn chế rủi ro cho người nuôi.

Ngao hai cùi đạt yêu cầu về kích cỡ. Ảnh: TTKNQG

Trong giai đoạn 2024-2026, dự án tổ chức 4 lớp tập huấn trong mô hình với 56 lượt người tham gia và 5 lớp tập huấn nhân rộng với 150 người. Nội dung tập trung vào kỹ thuật nuôi, quản lý môi trường, phòng bệnh, thu hoạch, hạch toán và ghi chép nhật ký sản xuất.

Đáng chú ý, ngoài các hộ trực tiếp tham gia dự án, nhiều hộ dân tại Cô Tô, Đống Chén, Cống Nứa và Hòn Giữa đã chủ động áp dụng kỹ thuật vào sản xuất. Tỷ lệ nhân rộng toàn dự án đạt 183,5%, cao hơn nhiều so với mục tiêu tối thiểu 15%.

Theo đánh giá của chuyên gia, quy trình kỹ thuật nuôi ngao hai cùi tương đối đơn giản, phù hợp với điều kiện sản xuất của người dân. Người nuôi chỉ cần tuân thủ đúng quy trình từ lựa chọn vị trí, chuẩn bị cát và lồng nuôi, chọn giống chất lượng, duy trì mật độ không quá 300 con/m² diện tích lồng, đồng thời theo dõi thường xuyên tỷ lệ sống, tốc độ sinh trưởng và các yếu tố môi trường, đặc biệt là độ mặn. Công tác thu hoạch và vận chuyển sản phẩm cũng thuận lợi, góp phần giảm chi phí sản xuất.

Bên cạnh hiệu quả kỹ thuật, dự án còn tạo chuyển biến tích cực về liên kết sản xuất. Trong quá trình triển khai, dự án đã hình thành được hai chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm, giúp người dân yên tâm đầu ra. Kết quả hạch toán kinh tế bước đầu, hiệu quả vượt trên 15% so với mục tiêu ban đầu của dự án; đồng thời lợi nhuận cao gấp 2-3 lần so với nuôi một số đối tượng cá truyền thống hoặc sản xuất lúa.

Thời gian tới, Trường Cao đẳng Kinh tế, Kỹ thuật và Thủy sản sẽ tiếp tục phối hợp với Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Ninh, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Khánh Hòa cùng chính quyền địa phương tổ chức các hội thảo, hội nghị tổng kết dự án nhằm đánh giá toàn diện hiệu quả mô hình, đồng thời tăng cường tuyên truyền, chuyển giao kỹ thuật để mở rộng diện tích nuôi tại các vùng có điều kiện phù hợp.

Bình Nguyên