Tháo gỡ vướng mắc trong cấp chứng nhận nguồn gốc thủy sản xuất khẩu sang EU

Theo Cục Thủy sản và Kiểm ngư, trong quá trình triển khai quy định tại Công văn số 1808/BNNMT-TSKN ngày 2/3/2026, nhiều địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp đã phản ánh một số khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện cấp giấy chứng nhận nguyên liệu thủy sản khai thác (Giấy CC) theo quy định Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT và Công văn số 1808/BNNMT-TSKN, nhằm đảm bảo phù hợp quy định của Liên minh châu Âu (EU) và Ủy ban châu Âu (EC).

Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản sang thị trường EU. Ảnh: Báo ảnh Việt Nam

Để tháo gỡ các vướng mắc này, ngày 10/4/2026, Cục Thủy sản và Kiểm ngư đã chủ trì cuộc họp với sự tham gia của Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường cùng Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP). Trên cơ sở thống nhất giữa các bên, cơ quan quản lý đã đưa ra một số yêu cầu cụ thể.

Trước hết, Cục Thủy sản và Kiểm ngư đề nghị Chi cục có quản lý nhà nước về thủy sản tại các địa phương khẩn trương thực hiện việc cấp Giấy chứng nhận (CC) đúng mẫu, đúng nội dung và thẩm quyền theo quy định tại Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT. Việc thẩm định cần dựa trên tổng sản lượng khai thác của từng tàu cá, thể hiện trong hồ sơ đề nghị cấp giấy. Đáng chú ý, mã sản phẩm chưa qua chế biến do doanh nghiệp tự khai báo và chịu trách nhiệm.

Trong thời gian chờ hoàn thiện các biểu mẫu liên quan, các địa phương thực hiện việc trừ lùi khối lượng trên giấy xác nhận (SC) theo tổng sản lượng của từng tàu cá.

Đối với các lô hàng đã được cấp giấy CC và PS kể từ thời điểm ban hành Công văn 1808/BNNMT-TSKN đến nay, nếu phát sinh yêu cầu giải trình từ phía EU, cơ quan chức năng cần phối hợp với doanh nghiệp rà soát hồ sơ truy xuất nguồn gốc nguyên liệu khai thác trong nước, đồng thời có thể cấp lại giấy CC khi cần thiết để bảo đảm tính thống nhất và đầy đủ của hồ sơ truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác phục vụ việc thông quan tại EU.

Ngoài ra, Cục Thủy sản và Kiểm ngư cũng yêu cầu các đơn vị chủ động cập nhật đầy đủ dữ liệu CC lên hệ thống quản lý điện tử để đảm bảo được lưu trữ, truy xuất nhằm tăng cường kiểm tra, giám sát và kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp sai sót.

Đối với Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường, nhiệm vụ trọng tâm là hướng dẫn doanh nghiệp lập hồ sơ cấp giấy PS trong trường hợp một giấy CC được sử dụng cho nhiều lô hàng xuất khẩu, theo đúng hướng dẫn của Ủy ban châu Âu. Đồng thời, cơ quan này chỉ lưu bản sao giấy CC và trả lại bản gốc cho doanh nghiệp để sử dụng trong hồ sơ xuất khẩu.

Cục Thủy sản và Kiểm ngư cũng đề nghị VASEP thông tin kịp thời đến các hội viên và doanh nghiệp liên quan, đồng thời tổng hợp, phản ánh các khó khăn phát sinh để phối hợp với cơ quan quản lý xử lý, khắc phục.

Văn bản hướng dẫn này được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn trong truy xuất nguồn gốc thủy sản, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu sang thị trường EU, đồng thời đáp ứng các yêu cầu ngày càng chặt chẽ về chống khai thác IUU.

Bảo Hân