Khánh Hòa siết chặt quản lý khai thác, tăng tốc gỡ “thẻ vàng” IUU

Thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU, tỉnh Khánh Hòa đã đồng bộ nhiều giải pháp nhằm kiểm soát hoạt động khai thác thủy sản trên biển, quản lý chặt đội tàu và nâng cao tính minh bạch trong chuỗi khai thác – xuất khẩu.

100% tàu cá ra, vào cảng và sản lượng bốc dỡ được giám sát. Ảnh: Báo Khánh Hòa

Theo ông Nguyễn Trọng Chánh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Khánh Hòa, công tác rà soát, quản lý đội tàu được thực hiện thường xuyên. Đến ngày 26/2, toàn tỉnh có 5.120 tàu cá có chiều dài từ 6 m trở lên; 100% tàu đã được đăng ký, cấp giấy phép khai thác và cập nhật dữ liệu trên hệ thống VNFishbase.

Đối với tàu từ 12 m trở lên, 2.254/2.453 tàu còn hạn đăng kiểm; toàn bộ tàu cá đã được đánh dấu, kẻ biển số theo quy định. Tỉnh cũng đã xóa đăng ký 367 tàu cá không còn hoạt động (phá dỡ, chìm đắm, chuyển nhượng sang địa phương khác,…), bảo đảm làm sạch dữ liệu quản lý.

Về giám sát hành trình, 1.484/1.484 tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên đã lắp đặt thiết bị VMS, đạt tỷ lệ 100%. UBND tỉnh ban hành quy trình xử lý thông tin tàu mất kết nối và tàu có dấu hiệu vi phạm vùng biển nước ngoài. Trung tâm Giám sát tàu cá duy trì trực ban 24/7, theo dõi liên tục hoạt động trên biển, kịp thời cảnh báo, xác minh và xử lý.

Trong năm 2024 và 2025, cơ quan chức năng phát hiện 344 trường hợp liên quan đến mất kết nối VMS và vượt ranh giới khai thác. Trong đó, 24 trường hợp đã bị xử phạt vi phạm hành chính; các trường hợp còn lại được xác minh đầy đủ, đảm bảo căn cứ pháp lý trước khi khép hồ sơ. Đáng chú ý, từ năm 2024 đến nay, tỉnh không ghi nhận tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.

Song song kiểm soát trên biển, công tác quản lý tại cảng cá được tăng cường. Năm 2025, toàn tỉnh ghi nhận 24.395 lượt tàu xuất, nhập cảng; sản lượng bốc dỡ qua cảng đạt 41.156 tấn. Dữ liệu giám sát sản lượng được cập nhật hằng ngày trên hệ thống điện tử.

Tỉnh triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử eCDT, bảo đảm 100% tàu cá ra, vào cảng và sản lượng bốc dỡ được giám sát. Trong năm 2025, hệ thống đã xác nhận 11.736 lượt tàu rời cảng và 11.408 lượt tàu cập cảng. Hồ sơ xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác được lưu trữ đầy đủ, có hệ thống, đặc biệt đối với các loài có giá trị kinh tế cao như cá ngừ vây vàng, cá mắt to, cá cờ kiếm.

Đối với nhóm tàu không đủ điều kiện hoạt động, hiện có 219 tàu được quản lý đặc biệt: niêm yết công khai tại cộng đồng, giám sát vị trí neo đậu, chụp và lưu giữ hình ảnh, không để ngư cụ trên tàu, kiên quyết không cho xuất bến.

Công tác kiểm tra doanh nghiệp xuất khẩu cũng được chú trọng. Giai đoạn 2021 – 2025, UBND tỉnh đã thành lập 3 đoàn kiểm tra toàn bộ 28 doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản sang thị trường EU; qua kiểm tra chưa phát hiện vi phạm quy định về chống khai thác IUU.

Chuẩn bị cho đợt làm việc lần thứ 5 của Đoàn Thanh tra EC, tỉnh Khánh Hòa đề nghị Bộ Công Thương và các bộ, ngành liên quan tiếp tục hỗ trợ chuyên môn, phối hợp rà soát, khắc phục những tồn tại, bảo đảm các điều kiện tốt nhất, hướng tới mục tiêu sớm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU.

Lê Loan